.

Bye bye Sydney, bagoazela!

2010-06-14T14:37:00.003+10:00

Hiru egun exkax geratzen zaizkigu New South Wales estatua uzteko. Ia ezer ez berriz ere gela egonkorra izateari utzi, motxila jantzi eta ezezagunera ohitzeko. Ordu gutxi batzuk hemen hain ohikoak diren agurretan kateatzeko.

Dagoeneko hasi gara agurrekin, aspaldi hasitako prestaketak errematatzearekin, maletak prestatzearekin, txerto eta mediku-kontuekin, asmoekin, ilusioekin... Horrek esan nahi duen guztiarekin. Atzean geratuko dira Sydney hirian bizitako 9 hilabeteak, geroarte esan beharko diegu agian ikusiko ditugun lagunei... Eta 'agur betirako' gure egunerokotasunaren zati izan diren hainbati. Baina horrela da hau.

Bide zehatzik gabe

Ostegun hontan abiatzen garen arren, oraindik ez dugu gure ibilbidea erabat zehaztu. Egia esan, inprobisatzearen xarmak ere asko erakartzen baikaitu. Hala ere, hegaldiak prezio duinetan lortzearren hegaldi batzuk aspaldi erreserbatu behar izan genituen; eta beraz, badugu bozetoa:

· AUSTRALIAN: Sydney - Townsville - Cairns - Alice Springs - Ayers Rock - Darwin

· ASIAN: Singapore - Malasia - Bali (Indonesia) - Malasia - Tailandia - Laos - Cambodia - Vietnam

Txertoak

Esan bezala, gehienbat Asiako hego-ekialdean igaroko ditugu datozen 100 egunak; eta gure ohiturengandiko "des-itsaste" honi txertoekin genion. Hain zuzen ere hauek dira inguru hartako oihan eta herriskatara sartzekoak gareneoi ia derrigortu egiten dizkigutenak:

· Diphteria

· Tetanus

· Polio

· Pertussis (lehenengo lau hauek batean ditu txerto batek)

· Hepatitis A ('B' lehendik hartua genuen)

· Typhoid

· Malaria (gune batzutarako, pilula prebentiboak gomendatzen dituztenak; inguratu baino egun bat lehenago hartzen hasi, bitartean jarraitu, eta inguru hontatik irtetean astebete gehiagoz hartu behar omen dira)

Badaezpada, aseguro medikua ere kontratatu dugu. Internet bidez topatu genuen merkeenetarikoa da. Egia esan garrantzitsua da enpresa on bat kontratatzea, badaezpada (eta polizaren letra txikia ongi irakurtzea). Hala ere, ez dira batere merkeak, eta gehienek benetako arazoak aurkezten dituzte laguntza txikiena ere behar izaten den uneetan.

Zamak arintzen

Epe ertain-luze baterako etorri ginen Australiara, bapo puztutako maleta banarekin. Orain beste plan batean ibiliko gara ordea, eta ez dugu hemen gaur egun daukagunaren erdirik ere behar izango. Motxila bana eramango dugu barnean toallak, jantzi erosoak, oinetakoak, bainujantzia, kamerak, errepelentea, moskitera, koadernoa, arkatza, linterna eta beste tresna erabilgarri pare batekin.

Eta zer egin beste guztiarekin? Erabili izanaren ondoriozko desgastea dela eta zaborretara joan behar izan dute batzuk. Batenbat oparitzeko modukoa ere iruditu zaigu; eta motxilatan daude behar ditugunak. Gainontzekoa, Euskal Herrira bidali nahi dugu. 20kg hegazkinez bidaltzeagatik 350$ inguru eskatu zizkiguten...

Baina itsasoz bidaliko dugu gure zama! Iristeko bizpahiru hilabete behar izango dituenez (eta ez 10 egun hegazkinez bezala) 180$ da eskatzen dutena. Baina, zer axola digu guri horrek gu baino lehenago iritsiko baldin bada? Kontua zertxobait aurreztea da... Aldea ondo etorriko baitzaigu!

"La plata amigo; la plata"

2010-05-30T15:21:00.004+10:00

Udazkenak aurrera egin du azkenekoz idatzi genuenetik. Onenean ere nekez iristen da hotzberoa 20 gradutara, eta gutxi dira zuhaitzetatik jauzi egin eta naturaren legediak bultzata bere buruaz beste egin ez duten ostoak; orlegitasuna mantenduz euren egoskortasunean. Batzuen kalterako.

Lorazainek eta antzerakook geroz eta tarte zabalagoa eskeini behar izaten diogu etxeen inguruko suizida gorriska, hori eta marroiak lurretik jaso eta ehorzteari. Epailea bertaratu gabe gainera. Eta bitartean belar txarrak ere ez dira hiltzen; akabatu egin behar izaten ditugu. Edo oraindik ere nomadak ziren crasula, agapanta, silver spoon, new zealand christmas tree, chopstick, beste suculenta batzuk, eta abar luzeari hil arteko tokia eman. Zorionez, lanpetuta beraz.

Enpresako lan bat

Baina atsedenerako ere bada denbora; batzutan gehiegi ere dolarrak aurreztea helburu duenarentzat. Horietako batean, Peter Fudge Gardens enpresako langileek zuhaitzen haztegi erraldoi batera (30 urterarteko mota guztietako zuhaitzak zituzten milaka dolarren truke saltzeko prest) eginiko enpresako-giro-ona-mantentzeko txango lasaiaren ondoren gure gelako mahai aurrean eseri berria nintzen Ezequiel peruarrak atea jo zuenean: "Sesma, ¿quieres trabajar?" , "Sí... ¿ahora? Y... ¿eso?", "Un amigo que nos ha fallau. Es simple. Quieres?", "¡Vamos!".

Mudantza Martin Placen

Eta orduerdian han ginen hiriaren bihotzean, Martin Place kaleko dorre baten parean eseri eta Pueblo tabakoaz gozatzen. "Se trata de un proyecto grande. Es un edificio de abogaus que están remodelándolo planta por planta. Entonces, cuando ellos no trabajan vaciamos una, la reponen, y volvemos a las dos semanas a hacer lo mismo". Azalpenak ematen zizkidan bitartean iritsi ziren hegoamerikar itxurako beste sei gazte: Emanuelle, Andrés eta oroitzen ez ditudan izeneko beste bi kolonbiar, Ignacio txiletarra eta Kike peruarra.

Martin Place, gabonetan

Jende irekia zen, eta berehala hasi ginen Sydney, inguruak, lana eta asmoen inguruan jardunean; hortan ginela gure lankideak izango zirenak iritsi ziren arte: japoniar bat, 'Lukas' (Adams sendikoaren omenez), Elvis (ilea izenaren omenaldi moduan zeraman 180kg inguruko gizontzarra), irriparrea barra-kode moduan zeraman aitona bat... 12 ginen guztira.

Mantsoago, mantsoago, mantsoago...

Elkar ezagutzen ari ginela iritsi zen Justin australiarra. Gure managerra. Orainartekoak baino itsura dotoreagoa zuen. Guztiei aurkeztu zen, denoi eskua eman zigun, enpresako poloa, eta bere atzetik joan ginen dorre barruko 7.solairura. Lana azaldu zigun Margaret arduradunaren aurrean, eta taldeka (esperientziadun gizon argi bat eta bi mozolo) berehala hasi ginen 'New Police Force', gaizkile, jipoitu, zordun, banku eta abarren kasuetako orrialde guztiak apalez apal, gelaz gela eta solairuz solairu mugitzen. Berdin aulkiekin, mahaiekin, armairuekin...

Tontolana zen; nahiz eta bererano batzuk beren lanari meritua ematearren gauzak alfer-alferrik nahasi. Nahiz eta esperientzia zutenek akatsak egin eta zuzenketak ez onartu. Oinarrizkoa: pegatinan gelaren zenbakia zuten gauzak zegozkien gelatan uztea ("ufffa!"), edo karpeta ezberdinen barruan zeuden orrialdeak elkarrekin ez nahastea ("eeeeeemm??")

Bi ordutan erdia baino gehiago egina genuen Justinek afaltzera gonbidatu gintuenean. 'Hungry Jacks' apur bat 'Pizza Hut' ikuttuekin. Ia ordubete pasa genuen mahaiaren inguruan, eta Margaret falta zenean argi utzi zigun enkargatuak: "Oso azkar ari gara. Bai zuei eta bai niri orduka ordaintzen digute. 25$ orduko. Mantsoago egingo dugu, ados?".

Eta saiatu ginen bai, baina ez genuen lortu nonbait. "Mantsoago". Mantsoago???? Txandaka sukaldean lo egin behar, edo artxibategietako folioak banan-banan mugitu, edo eskorgatxoak hiru gizasemeren artean bultza...

¿Cuánto llevas aca?

Elkarri begira, denbora nola galdu ez genekiela elkar ezagutzeko aukera izan genuen. Nire kasuan gehienbat hegoamerikarrak eta hauen asmoak. Emmanuele kolonbiarra arkitektoa omen da: "Vine aquí porque independientemente de lo que hagas siempre ganas más. No he podido ejercer por la crisis mundial, pero bueno, trabajo limpiando barcos y ya veremos...".

Andres eta Kike dentistak. "Allá no ganaríamos mucha plata amigo, asique nos vinimos. Pero acá, tenemos que hacer un examen, y ahorrar para poder pagarte tus gastos mientras estudias, y la matriculación para el examen... te hacen falta al menos 30.000$. Por ahora ahorramos para luego invertir, pero después de 3 años me estoy cansando de obras, demoliciones, limpieza... y tanta conplicación... Porque un diente es un diente, ¿no?".

Ezequiel ING enpresaren aseguruen bulego bateko zuzendaria omen zen krisiagatik Peruko ofizina guztiak itxi zituzten arte. "Nunca pensaría que después de 10 años allá trabajaría en obras, limpieza, de camarero... ¡Lo que sea!". Orain berriz postu berera itzultzeko deitu diote, eta gaur bertan joan da bere hirira. Bere alabak izango ditu han zain.

Gauza batean denak ados: "¿Dónde ganarás tanto haciendo estos trabajos de mierda? Son trabajos fáciles, de tontos... Es un sitio caro y haces trabajos malos. De inmigrantes, pero si trabajas, ahorras. Y la plata es la plata amigo... Allá nunca ganaría tanto haciendo esto..."

Hurrengoan zer izango da?

Ingelera ikasketak etxe-garbitzaile lanekin konbinatzen ditu Maialenek. Euskal etxean euskara klaseak ere eman ohi zituen, azterketaren gertutasunagatik utzi behar izan zituen arte. Ni berriz, lorazain, altzari-banatzaile, bikoiztaile, igeltsari, mudatzaile, eta orain irakasle gisa bere ordezko lanetan nabil...

Ez dio axola zer zaren (tamalez jatorriak apur bat bai). Kontua zertarako prest zauden da... Azken finean, "la plata es la plata, amigo!"

Bisita astesantuan

2010-04-24T17:56:00.009+10:00

Astesantuan, Maialen eta biontzat 7 hilabetetan lehena zen bisita jaso genuen besoak zabal-zabalik genituela: Sesma-Mancisidortarrak! Nire gurasoak alegia. Ez zen behar-beharrezkoa inor etortzea; ez genuen inor gu ikustera honaino etortzerik espero... Baina ederki pasa genuen guztiok gure artean izan ziren bi asteetan; bidaiari-gida jolasean...

Operan Hose famatua martxan ikustera joan zen aita. Irudian, beroketa ariketak

Woologong eta Thirroul inguruko kostaldea lookout batetik ikusita

Huskissongo 'Paradise Beachek' zuri jarraitzen zuen frogatzera ere joan ginen

Ederra da han ere goizean goiz bainu lasaigarri bat hartzea...

Edo besterik gabe eseri eta erlaxatzea...

Maialen, eguzkia hazi bitartean

Sydneytik 2-3 ordu iparralderantz gidatuta, Port Stevens bailara inguruak ere ezagutzera joan ginen

Kookaburra barregile koadrila zen kanpineko iratzargailu ofiziala. Harrigarria da hegazti maitagarri hauen algara eta kantuek sor dezaketen zarata eroa...

Goizean goiz arrantzaleak gozatzera joateko prestaketatan aurkitu ohi genituen

Eta pelikanoak lasai bitartean...

Goizeko 7etan hasita, 'astesantuko untxia' eta kanpaitxoaren atzetik ere ibili ziren umeak, txokolatezko arraultz preziatuen bila...

Mayall Lakes inguruko dunak

Gurasoak, gugana bidean. Ez da hain hondar-mendikate txikia, ezta?

Askatasun hego-haizeak somatzen ziren...

Hondartza a la basamortua?

Bazen narrasti dotoreentzat lekurik ere

Lakuak eta itsasoa ozta-ozta banatzen dira

Udazkena hasteko: Victoria State

2010-04-16T20:47:00.009+10:00

Udazkena puntuan iritsi zen. Lehenengo egunetik euria indarrez eta tenperaturen hamar graduko erorketa bortitza (nahiz eta hala ere 20ºCtatik jeitsi ez).

Jervis Baytik hirira itzuli ginenerako, lanpostu batean hasteko baieztapenaren zain nengoen deia jaso nuenean: "berandu baino lehenago hasiko zara; baina ez datorren aste hontan". Maialen ere school holidaysetan, astebetez nahi zuena egiteko aske zen.

Gauzak horrela libre genuen aste hura aprobetxatuz Victoria estatura joatea pentsatu genuen. Ostiral gauean bertan 'jetstar' konpainiaren webgunean sartu, Sydney-Melbourne (Avalon) hegaldia 59AUDen trukean erreserbatu, motxila prestatu, ondo gosaldu eta larunbat eguerdian abiatu ginen!

Hegaldia bikaina izan zen lurrartzear ginela pilotuak "hodei mardul batzuk direla eta beranduago egingo dugu beherantz" esan zuen arte. Aurrikusitakoak baino 45 minutu gehiago lainoetako euli moduan ibili ostean sekulako euri zaparradaren erdian lur hartu genuen azkenik aireportu txikian.

Eta ordubetean Melbourne hiri erdiko South Cross autobus-tren geltokiko lurpeko solairuan ginen. Autobusetik irteten hasi eta oinak busti nituela ohartu nintzen. Zer zen hura!! Geltokia urez gainezka zegoen. Izotz zatiak nonahi, osto eta adaskak lurrean ongi zapalduta, jendea blai eginda...

Itxura honekin egin zigun harrera Melbournek (Victoria)

Eta berdin kalean. Jendea oinutsik, alarma guztiak erre beharrean... Hura zen kaosa! Baina zer gertatu zen? Zergatik zeuden arbol zatiak bazter guztietan, izotz zatiak han-hemenka, putzuak errepideetan eta dorretako alarmak ere oihuka?

Panorama haren erdian ostatu merke baten bila abiatu ginen LonelyPlaneta eskuan genuela. Gure zoritxarrerako larunbata zen, eta ostatu guztiak ganbararaino beteta zeuden! Hotelak berriz, ez ziren guretzat egin... Zer egin orduan? Garagardo eta tertulien konpainian gaua luzatu ondoren autobus geltokiko itxarongelan etzatea bururatu zitzaigun. Eta halaxe egin genuen!

Eta honela jakin ahal izan genuen gertatutakoa: gure hegazkina lurreratu ezinda zebilen bitartean, txingor-zaparrada izugarria erori omen zen hirira. Golf piloten neurriko harriak omen ziren, eta alarmak hauen kolpeengatik hasi ziren lanean, tren geltokiko ehunezko sabaia ere hauek zulatu zuten... Eta hiriko Yarra ibaiak ezin izan zuen bapateko hura irentsi.

Great Ocean Road entsutetsuaren ekialdeko 'sarrera'

Igandean goiz, oso goiz esnatu ginen beraz. Hirian buelta bat eman genuen (erdigunea oinez errez ikus daiteke) eta pentsatzen jarri ginen: Sydney bezalako hiri batetik etorri eta beste hau ikusi behar al dugu? Polita da, eta bizitza (kulturala) omen du, baina beste hiri berri hauetariko bat al da opor hauetan nahi duguna?

Azkenean, ostatuekin berriz izango genituen arazoak kontuan hartuta, hiritik irten eta haize frexkoa zela gehien behar genuena ohartuta... Auto bat alokatu eta Great Ocean Road aldera abiatzea erabaki genuen. Australiako Hego-ekialdeko kostan dago; Melbourne hiriaren mendebaldean hain zuzen ere.

'12 apostoluak'. Gaur egun 7 gelditzen dira mahaian...

Torquay eta Warrnambool arteko errepide honen ingurua aktibitate handiko ingurunea da. Bertako lurra ez da oso solidoa, eta haizea zein hurak errez higitzen dute forma ezberdinak sortzen jolastuz. Artean, mendia, parke naturalak eta kosta modu politean urtzen dira.

Imagina ezazue Zarautz eta Zumaia arteko errepidea mendiari zati bat bera ere kendu behar izanik gabe. Imaginatu orain inguruko mendiak eucaliptus zuhaitzez edo landare tropikalez jantzita daudela. Imaginatu bi herrien artean 120km inguru daudela, eta ez dagoela Getaria baino herri handiagorik, eta hondartza inguruak ez direla etxez gainezka egoten... (bai ordea surflariz)

Autoak ematen zigun askatasunaz errez mugitu ginen; eta sudur-puntan jarritako lekuetan egin genuen lo... Erreza da inguruak irenstea hemen ere; batez ere leihatila jeitsi eta ur gazia eta eukaliptoen nahasketaren usainaz gozatuz gero.

Haize-olatuak sortzea ere zaila hondartzatxo honetan...

Lasaiaskoa zen hau ere... Egun honetan hotz egin zigun ordea

Beste xarmadun hondartzatxo bat...

Eguraldia ongi freskotuta zegoen egia esan, baina ezin izan genion inguru hauetan bainu bat edo beste hartzeko tentazioari uko egin... Marrazo asko ibiltzen omen da inguru hauetan, baina egia esan, ez ginen gogoratu ere egin.

Maialen, oharkabean ateratako argazki batean

'London Bridge' natural ezagunak erdia galdu zuen duela hamar-bat urte

Txango ederrak egin zitezken hornidura tropikaleko basotan zehar

Egun batean gaua Cape Otwayn pasatzea pentsatu genuen. Parke natural batean zehar errepide nagusitik apur bat aldenduta dagoen itsasargi ezagun bat da hau. Han inguruko garrantzitsuena... Haizeak gogor jotzen zuen han, eta gauez ekaitz zoragarri bat ere sentitu ahal izan genuen gure pospolo kaxa txikiaren txapen bestaldean...

Esnatu eta gosalduta parkea berriz gurutzatu eta errepide nagusira itzultzen ari ginela, ezusteko eder bat eman zidan Maialenek: "Geldiu Sesma, beitu koalak!". Errepide bazterrean dozenaka ikusi ahal izan genituen. Handiak, txikiak, lodiak, lotiak, ipurterreak... Grazia ematen zuen haizeak enborrak astintzean hauek zein goxo jarraitzen zuten ikusteak.

Denboraldi eder bat eman genuen hauei begira eta erdi jolasean, nahikoa zela pentsatu eta gure bidera iritsi ginen arte...

Cape Otway inguruko basoan ikusi genituen azkenik koalak, beren giroan

Eta bai ikusi ere! Dozenaka aurkitu genituen, hainbat neurritakoak, mugitzen...

Egun batzuen buruan Melbournen ginen berriz. Hirian zehar bueltaxka bat eman eta beste 'relocation' bat egiteko kotxea hartu genuen bertan. Eta ondorengo bi egunotan Melbourne eta Sydney arteko kosta osoko 1050 kilometroak egin genituen... Herritxo eta bailara zoragarriak ikusi genituen bertan (baina kasualitatea, generamatzan bi kamerak izorratuta zeuden ordurako). Merezi zuen!

Hirian gure lagunekiin elkartu eta gure bidaiaz hitz egin genienean harritu egin ziren. "Hainbeste koala aske ikusi al dituzue? Ba hori sekulako zortea da, eh? Australiarrak izan eta bizitza osoan zehar aske dagoen bat edo bakar bat bera ere ikusi ez duten dexente ezagutzen ditugu!. Nik ere bakarra ikusi dut...".

Egia esan, herrialde honetan kanguroak 40.000.000 inguru direnean, koalak milaka besterik ez dira... Pentsa, suteetan ere nola egin behar dute ihes zuhaitzei helduta lo dauden animaliatxo motel hauek???

Udako azken asteburua Jervis Bayn

2010-04-15T18:59:00.014+10:00

Hala zen bai. Australian urtaroak ez datoz hogeita batgarrenetan; lehenengotan baizik. Udazkena adibidez, martxoaren batean hasten da. Aitzaki hau eta beste pare bat aprobetxatuz (Iñaki kataluniarra eta beste bat) Jervis Bay ingurura joatea ohotu zitzaigun; Sydneyren hegoaldean (autoz 3 ordu).

Eta bai merezi ere! Bailara baten inguruko kostako parke nazional bat da. Milioika eukalipto, herritxo pare bat, hainbat eta hainbat hondartza... Animalia asko eta jende gutxi! Akanpatzeko gune bat dago Cave Beach ondoan, eta han jarri genuen gure denda nahiz eta azkenean lo hondartzan egin... Egia esan Maialen eta biok Australiagandik gehien espero genuena topatu genuen bertan: natura, lasaitasun-tarte handiak, hondartzak, olatuak, izurdeak, surfa, kanguroak, barbakoak, parranda...

Gustura ibili ginen iran-suediar, indiar, kataluniar, australiar, espainiar, frantziar, brasildar, euskal herritar eta abarrez osatutako koadrilan! Merezi duen leku bat da; baina nola ez, kamera ez zen oso aktibo ibili... Hala ere, hona hemen leku hau hobeto irudikatu ahal izateko irudi batzuk.

Esan beharra dago putakumea haizea hartzera bidali izanak gozamenari zentzumenak irekitzen lagundu zidala...

Cave Beach. Honen inguruan igaro genuen denbora gehiena

Cave Beach. Alde honetako kobazuloan antolatu genuen festa

Paradise Beach (Huskison). 'Guiness' liburuan hondar zurieneko hondartza gisa ageri omen da

Ez dakigu inor ez zegoen hondartza erraldoi honen izena. Basatia.

BBQa prestatzen. Australiako ezaugarria

Kobazuloko festako une bat (flashak kendu dio xarma argizari-argiari)

Denden pareko zelaian Australia, Katalunia, Euskal Herria, Brasil, Turkia eta Espainiako ordezkariak

Bai!! Atzean agertzen nintzenean argazki hau ateratzen nenbilen...

Kanguro asko gerturatu zitzaizkigun

Jofre frantziarrak hondartza basatitik ateratako argazki ikusgarria.

Hamaika izurde olatu berean. Hauek ere inguruan genituen...

Sydney inguruan bolada baterako dagoen edonori gomendatuko nioke leku hau. Australiako natura gertuagotik ezagutzeko, dibertitzeko... Eta hiritik atera eta eucaliptus haize gaziak arnasteko!

Jakinarazpena: Argazki pare bat Carles kataluniarra eta Benath iraniarrarenak dira

Udak ihes egin bitartean

2010-03-21T09:30:00.009+11:00

Zeelanda Berrian ibili ginela, bisa zela, lan bila genbintzala... Konturatu orduko bazetorren udazkena; eta hauxe izan zen atera genuen ondoriotariko bat: hein batean, Australian marketin plan itzelbat burutu dute eguraldiaren inguruan.

Herrialde hau aipatzean, hondartzak, olatuak, basamortuak eta eguraldi ona bururatzen zaizkio gehiengoari. Ezta? Eta hondartzak ikaragarriak dira (luze eta basatiak asko), basamortua izugarria da (azaleraren %80 inguru esango nuke), olatu ederrak ere egon ohi dira sarri, baina eguraldia?

Sydneyko zaparrada eder bat, gure etxetik ikusita

Bi zentzutan, euri ugari egin du gu hemen gaudenetik. Egia da giroa oso oso beroa izan dela udan, eta Euskal Herriko udan bezalakoa dela udaberri nahiz udazkenean. Egia baita ere, hotzagandik ihes egin nahi duenak neguan iparraldera joan besterik ez duela... Baina hemengo udako eguzkiaren azpian 2 ordu irautea oso zaila da; eta bestelakoan euria egiten du! Queensland estatua bera ere urazpian egonda denbora askoan...

Elena, Javi, Maialen, Natalia eta ni, Gure Txokoko atzealdean

Baina beno, hemen ari naiz gehiegi jantzi gabe idazten, beraz...

Hala, gauza ugari egin genuen uda amaitu bitartean; besteak beste:

· Aavalon 'euskal koloniatxoan' asteburu bat Imanol azkoitiarra eta Miren azpeitiarraren behin-behineko etxean. Lore eta Unax zarauztarrak ere elkartu zitzaizkigun bertan, eta hondartzaz gozatu ahal izan genuen...

· BBQ eder batzuk

· Gure Txokoko igande gogoangarriak... Hauetako batean Jose, kazetari kanariarrak, 'La neura del euro' monologoa eskeini zigun sekula han ikusi ez nuen jendetzaren aurrean. Politikari guztiak eta burutzen diren politiken kritika gordina zen hein handi batean...

· AC/DC (zahar) taldearen kontzertua bizi euren etxean... Australiar, kanariar, euskaldun eta kataluniarrek osatutako 15 lagun-taldea joan ginen gainera, eta sekulako giroa izan genuen Estadio Olinpikoaren erdian...

Gure 'kuadrila', kontzertua hasi aurretik

Gorka (goian) eta Ugutz; ez zen zaila gu topatzea!

AC/DC kontzertua martxan

Azala eta izerdia nagusi 'botzoaren' erdian

Hala ere, Australiagandik espero genuenarekiko antzekotasun handieneko bi irteeratan gozatu dut gehien: Jervis Bayko asteburua udako azken bi egunetan, eta udazkenaren hasieran Victoria estatura astebeterako eginiko ihesalditxoa.

(eskerrik asko Ugutz eta Natalia artikulu honetako argazkiengatik)

Hitlerren semeorde beltza

2010-03-18T11:42:00.002+11:00

Putei errespetu osoz, baina hain erabilia den adjektiboa dut nire ordungo nagusiarentzat: PUTAKUMEA!

Diru-kontuengatik larritu ez, eta epe ertaineko asmoak ahaztu nahi ez bagenituen, lanean berehala hasi beharrean nintzen. Bide horretan, interneteko helbide asko miatu nituen, han-hemenka curriculumak banatu, jendearekin hitz egin... Baina "hemendik bizpahiru astetara agian behar izango dugu norbait" eta antzerakoak ziren 'erantzun' gehienak. Ezer ez.

Hartan, Gure Txokoko igande horietariko batean honako hau esan zidan Sergio madrildarrak (euskaletxe honek ekarriko du artikulu bat): "Tío, pues un colega mío dejará su curro porque ha pillau algo mejor. Él conducía una furgona para un chalau que perdió el carné. El tío este es un puto loco, un tío raro, raro, raro... Y no es el mejor curro, pero no está mal. Empiezas hacia las nueve y terminas al mediodía. Bueno, igual algún día un poco más tarde... Pero eso sí, de lunes a sábado. Y el te paga quinientos pavos a la semana en cash in hand, que no está tan mal. Lo que tienes que hacer es aguantar al tío, que es un loco".

Egoera hartan, pozez txoratzen jarri nintzen. Asteroko diru-iturri seguru bat izango nuen azkenik! Hobea zen zerbait topatu bitartean...

Berehala hitz egin nuen Javi galiziarrarekin (lana utzi zuena) eta ondorengo asteetan nire nagusia izango zenarekin harremanetan jarri nintzen. Dena ongi; asteazkenean hasteko moduan!

Lehenengo egunak hiritik bueltaka

Oinez etxetik 30 minututara zegoen elkartu beharreko lekua; Freedom Furniture enpresaren dendatako baten biltegi batean (hemengo Ikea moduko bat da). 8.30ean han ezagutu nuen Cass. Ibilgailu zaharra goraino bete eta lehenengo azalpenak eman zizkidan orduan (furgonetak nire adina zuen, eta hau martxan jartzeko): "Kable honekin zure eserlekuaren azpiko torloju hau ukitu behar duzu, eta ondoren eragin giltzari", jjjajaja

Bere lehenengo zigarroa 23 segundutan liatu zuenean abiatu ginen. Berak eskuarekin 'eskuin ala ezker' egingo zidan, eta nik erne jarraitu besterik ez nuen egin behar. Gero altzariak etxeetan uztea tokatuko zitzaigun.

Sofa, armairu, mahai eta bestelako guztiak hainbat auzotan zehar banatu, enpresa beraren beste biltegi pare batekoekin ere berdina egin, eta arratsaldeko 16.30ean amaitu genuen lehenengo eguna. Uste nuena baino beranduago zen, baina ez zioen axola. Nire lasaitasunerako, Cass berak ere esan zuen berandu genbintzala... Eta hurrengo eguna ere antzerakoa izan zen.

Niretzat garrantzitsuena nagusiarekin izango nuen tratua ezagutzea zen; ordutegiarena beherapenak amaitutakoan konponduko baitzen.

"I´m from Bahamas"

Lehenengo bizpahiru egunetan oso itxura ona hartu nion nagusiarekin izango nuen harremanari. Gizona zelebrea zen bai, baina ona ematen zuen. Ez arraro eta ezta zoroa ere.

Bahamasetik irten eta Frantziara egin omen zuen ordungo emaztearekin. Han beste batekin ezkondu eta 30 urte omen zeramatzan Sydneyn. Bisa on bat oso erraz lortzen omen zen orduan, eta bera saskibaloian ona zela eta hemen entrenatzaile lanak egingo zituela esanda sartu omen zen.

Diseinu grafikogintzan ere aritua zela eta garai batean zazpi hizkuntza hitz egiten zituela esan zidan zigarroak erretzen jarraitzen zuen bitartean (hamabi, lau lanordutan); nahiz eta gaur egun batzuk ahaztuak zituen...

Hemen security staff moduan hasi omen zen lanean semearen medikuntzako unibertsitate pribatuko ikasketak ordaintzeko astean zazpi egunez, eta ondoren berekasa furgonetarekin hastea erabaki omen zuen. "Hau da hau tipoa!" pentsatu nuen.

Furgoneta berria ere erosi omen zuen milaka dolarren truke, baina lehenengo egunean -oraindik aseguratu gabe zuela- lapurtu egin omen zioten. Handik hiru hilabetera beste hiri batean erreta agertu omen zen. Gizonak pena eman zidan orduan, ezin aurreztuta zebilela-eta...

Gainontzean nirekin eskuzabala izan zen egun haietan: kafea gonbidatu, zigarroak eskeini, bazkaria (McDonalds) ordaindu, dena zen "please", "thank you" eta irriparrea... Etxera itzultzeko oinezko 30 minutuetan zortea izan nuela eta tipoak ez zirudiela txarra pentsatu ohi nuen...

Auzotako ateak irekita

Bolada baterako zela jakinda, gogoko nuen lan hura.

Nekeak neke (ez zen ederra ohe-sofa astunak igogailu gabeko etxe victoriano estuetako hirugarren solairutara eramatea), ederra zen hirian hara eta hona ibiltzea.

Aberasgarria iruditzen zitzaidan Sydneyko auzo guztiak ezagutzeko aukera; batipat etxe bakoitza barrutik ikusteko parada hura.

5 000 000 biztanle inguru ditu hiriak. Etxe gehienak hiru solairu baino gutxiagokoak direla kontuan hartuta, imaginatu zenbaterainoko azalera betetzen duen! Eta gune interes orokorrerako erakargarrienak diren lekuak elkarrengandik gertu daude; hondartzak ekialdean lerrotuta... Nola iritsiko nintzen -edo zertarako- mendebaldeko auzoetara? Nola kostan ez dauden iparraldeko edo hegoaldeko auzotara?

Lan honekin hiriko bizimodu guztiak ezagutzeko aukera izan nuen. Ekialde hurruneko jendea, arabiarrak, afrikarrak edo greziarrak konzentratzen diren auzoak; auzo aberatsak eta pobreak; musulmanak, induak, budistak, anglikanoak, katolikoak, protestanteak, juduak elkartzen direnak... Hiriaren inguruko dokumental edo erreportaietan sekula agertuko ez liraketenak ere ikusi nituen. Postalen eta etxeetako hormen atzean ezkutatzen den bizia ikusi nuen: homosexualitatea, inmigrazioa, arrazismoa...

Egun batean adibidez, begirada galdua zuen andere batek atea ireki zigunean zaborrez itotako etxe bat topatu genuen. Bapatean, gure lana egiten ari ginela, emakumeak bere barrenetan eraso bat surfrittu eta arrazismo leherketa bat izan zuen nire 'nagusiari' "sekula ez dut hain tipo usaintsua izan etxean", "zergatik etorri zara, ni erasotzeko?", eta antzerakoak esanaz. Poliziari ere deika hasi zen gu bere etxetik ateratzeko, baina guk hanka egin genuen (ez genuen ulertzen gertatutakoa). Pena eman zidan Cassek; ez bainuen zaborra bezala tratatua ikusi ordurarte... "Diotena diotela, herrialde hau arrazista da. Nik sufritu dut, eta baieztatu dezaket. Hala ere ni ez naiz beste arrazakoak zaborra bezala tratatzen dituenetakoa..." zioen.

Zaborraren tratamendua

Baina laster amaitu zen honenganako nuen sentiberatasuna. Egunak aurrera joan ahala, bere barrenak ezkutatzeko erabili zituen teknikak erortzen joan ziren. Juduak gorrotatzen ditu (Palestinaren kontuagatik omen da, ulergarria), txinatarrak eta ekialde hurrundar gehienak ardikaka bezain baliotsuak dira honentzat, neska beltzek ez omen dute larrutarako ere balio... Ez omen zen arrazista, baina arrazakeria uneoro erakusten zuen! Beranduago kontatu zidan Javik "El tío es fan del Hitler tío, ¡y eso que es negro!".

Txinatarren etxe batetara sartzen ginenean (hauek ere oso lehorrak dira) kasurik ere egin ez, hitz gozorik ez, lana kolpeka egin eta hanka presaka egiten zuen. Berdin beste hainbat asiarren etxeetan ere. Neska japoniarrekin oso jatorra zen ordea, australiarrekin edo hegoafrikar zuriekin adina. Baita propina usaintzen zuen familia aberats indonesiarren etxeetan ere.

Hori bai, hauei bizkarra eman bezain pronto "Txinatar puta, wawawawawa... Kaka zaharra! Hauei ez zaie utzi behar gehiago etortzen! Eztute ezertarako balio. Txinatar putak!" (bero-bero hitz egiten zuenean denak ziren 'txinatarrak' nahiz eta berak errez bereizten zituen.

Homofoboa sutsua ere bazen; martxan gindoazela gay bati furgonetatik "Oi! Marikoi puta!" ohiu egiteraino! Lesbianak ere zin zituen jasan, eta hauen etxeetatik irteten ginen bakoitzean (benetan, asko ziren) bi minutu behar izaten zituen lasaitzeko.

Egoera dibertigarriak gertatu ohi ziren. 30 urtetik beherako neska batekin dagoen bakoitzean gizon maitagarria bilakatu ohi da putaseme hau. Beste bat ematen du. Denei aurpegitxo alaiena erakutsi, irriparrea, eskua eman... Ba bezero batek atea ireki eta honelako bat topatu zuenean sekulako irriparrea egin zuen. Eraman beharrekoa eramaten ari ginela ordea, neska haren neska ere egongelara agertu zen eta elkarri musu ematen hasi ziren sofan etzanda... Orduan aldatu zen guztia! jajajja Tipoari ia bihotzekoak eman zion...

Bezeroa telefonoz hitz egiten entzuten nuenerako, nolako jarrera ikusiko nuen aurrikusi nezaken azkenean, eta nire buruari Cass putasemea benetan nazkagarria zela esaten nion bitartean berataz barre egiten nuen.

Birziklatzeko nire beharra

Eta okerrena. Niri ere zaborra bezala (inmigrante tonto) bezala tratatzen hasi zen denbora aurrera zihoan bezala.

Lan kontuak:

Sekula ez genuen arratsaldeko 4ak edo 5ak aurretik amaitzen. Honek astean 50 ordu inguru lan egitea esan nahi zuen, eta 500 dolarren truke? Hori oso gutxi da Australian! Gehiago ordaintzea berarentzako ezinezkoa zelako izango zela pentsatu nuen (soldata batetik bi atera beharko ditu), baina beranduago konturatu nintzen etxe bakoitzeko 65$ jasotzen zituela; astean 1800-2000$ inguru alegia! Aberasten ari zen nik mixeria jasotzen nuen bitartean; eta nik gidatzen nuen furgoneta, bezeroei atea nik jotzen nien, bere bizkarra gaizki zegoela-eta nik eramaten nituen ia kaxa guztiak etxeetara... Kaka alde horretatik. Gutxienez ondo tratatua izango banintz...

Pertsonarteko tratua:

· Berak sekula akatsik ez: karreteran galdu egiten zela, berak esaten zuen bezala sartzeagatik produktu batek markak zituela, zerbait erori egiten zitzaiola... Ez zuen inporta! Beti izango zen nire errua eta gainera bezeroen aurrean oihuka hasiko zen! Uste dut berak agintzen zuela erakutsi nahi izanagatik zela...

· Istripua nire errua. Imaginatu! Furgonetan zaharraren zaharragatik, egun batean aurreko gurpiletako bat eta ardatza lotzen zituen pieza apurtu zen hiriaren kanpoaldeko auzo batean gindoazela. Gurpila azpian sartu eta furgoneta balantzan hasi zen... Ozta ozta lortu nuen autorik jo gabe gelditzea! (auto guztiak batera irteten direla dirudien une horietako bat zen). Eta berak zer egingo? Niri oihuka hasi zen errua nirea zela esanez, eta mekaniko baten bila joan zen, ni han utzita. Sekulako autoilada sortu genuen (amaiera ez nuen ikusten), eta han etzegoen poliziarik... Diru beltzean zebilen gizajo bat nintzen egoera hartan, eta berak nik trafikoa zuzentzea nahi zuen gainera! Putakumea! Gero ez omen zen oroitzen ni iraindu izanaz...

· Jatera joaten zenean esan ere ez. Haseran eskuzabala zen arren ondoren jatekoa ere ez zidan ematen. Etxetik badaezpada zerbait eramaten nuen almazenean presaka jateko. Imaginatu, gasolindegietan ni furgonetan geratu ohi nintzen bera ordaintzera joaten zen bitartean eta han irteten zen jatekoarekin niri ezer esan gabe! Edo kilometro ugari egiten genituen nik lanera gindoazela uste genuen bitartean berak (eta berak soilik) gustoko zuen leku batean jan zezan!

· Propinak ezkutatu. Lerdoa nintzela uste zuen. Etxe aberatsenetan beti trikimaina bera erabiltzen zuen. Dena ondoen zihoanean eta poltsiko eta kaxoietan mugimenduak somatzen hasten zirenean... "Eh! Behera jeitsi furgoneta zaintzera poliziak multa jarri aurretik". Askotan garaje barruan genuen ibilgailua, edo bazekien ez zela ezer gertatuko! Gero botatzen nizkion nik zeharka... Baina ezer ez. Bezeroak propina nire aurrean emandako aldietatik bitan bakarrik (10$) banatu zuen. 150$ nire aurrean jaso zituen batean ba al dakizue zer egin zuen? "Gasolinatarako". Eta inoiz ez zuen 30$ baino gehiago gastatzen horretan! Putakumea!!!

· Berarentzat estorboa. Jaten ari zela ez zuen ni bere inguruan egotea nahi izaten, nire bizitzaz ezer kontatzen hastea ere alferrik zen (behin eta berriz galdetzen zizkidan gauza berdinak), almazenean ere ez ninduen inguruan nahi eta ideia bat izanaz gero? Hobe isilik egon, iraindu egiten bainuen!

· Umore aldaketak. Jasangaitza zen honena...

· Engainua. Lana egitera gindoazela uste nuenean erosketak egiten zituen, lagunak bisitatu, bere kontu pertsonalak hemendik hara eraman... Sekula zer egitera gindoazen esan gabe! Ordu haiek ez zituen ordaintzen, noski, eta zertara gindoazen galdetuz gero haserretu gainera!

· GEZURRAK: Ez omen zen arrazista, ez omen zuen diru asko irabazten, frantzian bizi izan zela... Dena gezurra!

Bera zenbat eta gehiago ezagutu geroz eta duda gehiago nituen. Ez nuen sinesten Bahamasekoa zenik ere (hobeto hitz egiten zuen suahiliera ingelera baino), garai batean israelen soldadu izan zela baieztatu zidan Javik, semea zuenik ere ezin sinestu jada...

Ahaztu nahia

Egoera ni irensten ari zen; eta ez zuen merezi hemen horrela bizitzeak. Egun guztia amargatu honen ondoan!

Hala galiziarrarekin hitz egin nuen honen inguruan; eta beste bi gezur agertu ziren!

"Javik kasu egiteko hots egin dit... bere aurretik mutil argentinar jator bat ibili zen... oso ondo eraman izan naiz nire langileekin...". Javiri honek esandakoak kontatutakoan... "¡Pero que hijo de puta! Yo le llamé porque todavía me debe pasta, y al argentino también se la debe. ¡Y yo no le aguantaba más! Ese pirau es un mentiroso... Yo he llegado a pensar que un frustrau de la Al Qaeda".

Lana utzi behar banuen, astebete lehenago esatea nahi zuen Cassek. Eta hori zen bere tranpa: lehenago esaten zitzaion, azkeneko aste osoa egiten zen lan, eta gero egun hauek ez zituen ordaintzen. Eta orduan zer egin nuen? Dirua eskuan nuen momentuan esan ez nuela gehiago lanik egingo.

Deiak jaso nituen ondoren, gure auzoko zuhaitz baten atzean ezkutatu eta telefonoz deitu zidan (bere begien aurrean nengoela) ea non nenbilen galdetuaz... Ezkutalekutik atera eta hori ezin niola egin zioen... Bera ona izan zela nirekin... "ZOAZ INFERNURA, PUTAKUMEA!" zen pentsatzen nuen bakarra... Berriz ere gezurretan... Badaki nola gaizki sentiarazi.

"Un frustrau de Al Qaeda..."

Berriz ere langabe (eta dirugabe), jajaja aske nintzen. Lan hobeago bat bilatzeko aske, hondartzara joateko aske, planak egiteko aske... Eta benetan diot harengandik urruntzea behar nuela burua okerrago izan baino lehen... 6 aste berarekin eta ezin nuen gehiago! "Tartean biolentziarik izan gabe, ez nuen uste norbait hainbeste gorrota zitekeenik..." nioen.

Yemenen ibili ohi den hizkuntza hobeto erabiltzen zuen ingelera baino. Beraz, Bahamasekoa ez bada eta Yemenekoa bada? Juduen armada ongi ezagutu zuen eta gorrotatu egiten ditu. Sinagogatan ere pistola balu bezala barrez egiten zuen, benetan sentitzen bazuen? Cass deitzen genion, baina bere DNIa bera ohartu gabe ikusi nuen eta oroitu ezin dudan izen bat ageri zen han. Hori ere gezurra bazen? Hilean hainbeste diru irabazi eta sekula dirurik gabe baldin bazebilen? Beti gezur artean bazebilen?

Hainbeste gezurren artean egia pare bat dakizkit. Ingelera ez zuen ongi egiten (eta Bahamasen Jamaikan bezela hau erabiltzen da), eta kasualitatez beti arabiarrak ziren bere lagun etorkinei etxeak topatzen genizkien (lanordutan).

Deigarria egiten zitzaidan etxeak beti aeroportuen inguruan egon beharra. Aeroportuak hain zabalak izanik, hauen inguruko auzoetatik auzotara tarte handiak daude; baino honek ez zion axola nonbait... Guztietatik aeropurtua garbi ikusten zen; hori bai, eta bera zen errentaren kontu guztiak egiten zituena.

Ni ere paranoiatan hasi nintzen bada kontu hauen inguruan! Tipoaren inguruko guztia nahi nuen ahaztu etapa honen inguruan... Hiria eta etxeen barruan ezagututakoaz bakarrik nahi nuen oroitu.

Hala ere, eleberri bat idazteko ere ematen du garai honek...

Beharra Sydneyn

2010-03-14T10:55:00.000+11:00

Lana topatzea zen konpondu beharreko bigarren kontua.

Oso hiri garestia da Sydney; gure orbitan bizi den jendearentzat gutxienez.

CBD (erdigunetik) gertu dagoen etxeren batean gela duin propio bat nahi izanez gero ez da erraza asteko 150$ baino gutxiago ordaintzen den bat topatzea. 3$ inguruko zartada garraiobide merkeenean egindako joaneko bide bakoitza. 2$ gosaltzeko gaileta-zorroa, beste bi esne kartoia; dolarra pasta merkeenaren zorroa, beste bat moldeko ogi merkeena (ogia-ogia ezin da ordaindu); 4$ eta 6$ bitartean pub bateko garagardo basokada bakoitza eta 1,20$ inguru alkol-denda edo almazenetako garagardo botila merkeena; 10$ inguru tabako pakete merkeena... Atera kontuak!

Konturatu orduko bizioak baztertzen hasten da bat; baina hala ere, lana egin behar izaten du hirian bizi/iraun eta ondoren bidaiatu egin nahi duen gure mailako gazteak.

Krisialdiak ez du ito Australia

Zorionekoak gu, gaur egungo krisi kapitalista globalak herrialde hau oraindik harrapatu ez duelako. Txinarekiko menpekotasunik ez duelako omen da alde batetik, hauekin harreman onak dituztelako bestetik, eta baldintza geografikoak sortutako aukerak eta muga, zein bertan lan egiteko modua azkenik (formakuntza profesionalik gabe ere negozio propioak arrakastaz sortzen dira)... Ez naiz ekonomista, baina dakidana da hemen langabezia ia ez dela existitu ere egiten.

Pentsa, krisialdiak harrapatutakoan hemengo langabezia tasa %5,7ra iritsi zela-eta larritu egin omen ziren! Gaur egun beherantz doa (%5,3 iragan astean). Hala ere, hemen langabeek duten bizi-kalitate maila ona, diru-beltzean egiten den lan guztia, bidaiariok betetzen duten 'zulo' kopurua... Hori kontuan hartuz gero, ez dakit noraino larritzeko kontua den.

Beno, baina ez naiz menperatzen ez ditudan kontu hauetan sakontzen hasiko... Noan harira: hilabete batzutarako datorrenak lehenago edo beranduago topatzen du zerbait. Hobea edo eskasagoa, zikinago edo garbiagoa... Ilegalki lan egiten duen batentzat ere ez da hain zaila suertatzen hemen 'mileurista' izateko ohoreziara iristea. Zorte kontua da, baina aurreztu daiteke.

Gure kasua

Lanpostua eta generoa nahiko elkarlotuak daude sektore askotan. Etxeen garbiketa eta umezaintza postuak emakumezkoei uzten zaizkie orokorrean, igeltsaritza, logistika, lorazaintza eta antzerakoak gizonezkoei...

Maialenek etxe pare bat garbitzen dihardu (beste pare bat gehiago topatzeko asmoz). Ez da muduko lanik ederrena besteen etxeak txukundu eta hauen alkondarak plantxatzearena, baina hemen ondo ordaindutakoa da. Bere kasuan, ekasketetan inbertitzen duen denbora guztia kontuan izanez gero, aukera ona da gainera; ordutegiak baimentzen dizkion tarteak ez baitira zabalenak.

Eta nik zer esango dut ba? Herrialde hontara etorri aurretik eta bertan, ez da jakiten zertan jardungo den. Eta ni horren adibide bat gehiago naiz.

Batzuek agian gogoratuko duzuen bezala, lorazain gisa lortu nituen nire lehen dolar australiarrak.

Aukera hura amaitu zen ordea, eta casual bezala publizitate agentziatxo batentzat pare bat spoten gaztelerazko bertsioentzako doblajea egin dut.

Modu jarraiagoan lan egitea zen nire nahia ordea. Hala, hizkuntza enpresa batentzat euskara eta gaztelaniazko transkripzioak egiteko proba burutu eta gainditu nuen; eta hilabeteak daramatzat proiektuak hasi zain. Zerbitzari gisa hastekotan ere izan nintzen bitartean... Baina azkenean hemengo 'Ikea' antzeko enpresa baten altzariak banatzen furgoneta baten gidari gisa eman nituen 6 aste. Gehiago ezin nuen arte.

Ordundik transkripzioarena oraindik ez da hasi ordea, eta zerbaiten bila jarraitu dut. Azkenean, 'landscaping' sektorean aurki hastekoa naiz; nolabaiteko lorategietako igeltsaritzan, alegia. Ikusiko dugu azkenean zer gertatzen den!

Hala ere, gidari etapa hark artikulu oso bat merezi duela uste dut...

Mugak ixteko daude bisak

2010-03-03T19:45:00.000+11:00

Esan bezala, kontu garrantzitsu pare bat konpondu beharra genuen ahal bezain laster. Bisarena zen horietariko bat.

Espainiar pasaportitisa

Euskal Herritar batzuk pairatzen dugun hau, sentimenduen mailatik kategoria praktikora pasatzen den gaixotasuna da Australiara gatozenean.

Dirudienez duela urte batzuk hemen izandako estafa-lapurreta batean dago Espainia eta Australiaren arteko harreman ez-onaren jatorria. Tranpatan diru mordo bat egin ostean Mallorca inguruan ezkutatu omen zen hemengo gizonezko bat. Australiak honen estraditazioa eskatu omen zion espainiar Estatuko gobernuari, baina onek ekarritako diruaren onurak ikusita ukatu egin omen zen eskakizuna. Gobernu hauen harremanak eskastu egin ziren orduan.

Ondorioz, espainiar pasaportea eraman behar dugunok ez ditugu Europako herrialde gehienetan, Asiako hainbat lurraldetan, Ipar Amerikan edo Txilen dituzten abantailak; Working Holiday Visa kasu. Bisa hau daramatenek errez lortzen dute hona oporretara etortzeko baimena; eta gainera, dirua egin nahi izanez gero Tax File Number (irabazitako dolarrak deklaratzeko zenbakia) delakoa dute lana legalki egiteko. Hori gutxi, eta fruta-biltzen hiru hilabetez jardunez gero bigarren urte baterako luzatzen zaie bisa.

Gaur egun beraz, espainiar pasaportea dugunok hiru bisa nagusi ditugu: langileena (sponsorship bidez lortzen dena; lortzeko konplexua), ikasleena eta turistena (3 edo 6 hilabetekoa).

Adibide gordin bat

Koadrila bereko bi mutili Australiara etortzea bururatzen zaie. Herrialdea ezagutu, lana apur bat egin diruak gehiago irauteko, sobratuz gero Asiara pasa... Bat Hendaian jaioa da ordea (frantziar pasaportearekin), eta Irundarra bestea. Lehenengoak guztia errez egiteko aukera izango du; lana legalki eta nahi duenean egin, bi urtez jarraian mugatatik irten beharrik izan gabe... Laguna aldiz, hiru edo sei hilabetez behin kanpora irten beharrean izango da bisa berritzeko, ikasle bisa batekin ikasten ari ez bada behintzat. Ikasten ari bada (oso garestia dena), legalki egin ahal izango du lana (astean 20 ordu) baina klaseen %80etara joan beharko du derrigorrez. Ikasten ez badu aldiz, lana ilegalki egin beharrean aurkituko da, eta harrapatuz gero etxera bidaliko dute!

Aavalongo koloniatxo euskalduna

Beraz, bidaiatzera etorri eta lan egin nahi duenak (klasera joan beharrik gabe) ilegalki egin ahal izango du, eta Aavalon (Sydneyren iparraldeko kostan hiritik autobusez 80 minutura dagoen herriska) da euskaldunon artean honetarako leku ezaguna. Bertako ostatu bakarra garesti ordaintzen da, baina lana egiteko zerrenda batetan izena idazteko aukera dago. Zerrendako postuen arabera lorazain, igeltsari edo etxe-garbitzaile postuak eskeini ohi dira (ondo ordainduta) ilegalki egiteko. Cash in hand!

Surfa maite dutenentzat aukera ona da beraz, eta hainbat euskalherritar elkartu ohi da bertan.

Hirian ere topatu ohi dira ilegalki egiteko moduko lanpostuak. Hala ere, esan beharra dago apurka-apurka estutzen ari direla hauen eremuak...

De facto bikoteen bisa

Panorama honen aurrean, inongo enbaxadatan jakinarazi ez eta lagun batzuk kontatu ziguten zerbait egin genuen. Maialen hilabete batzuez ingelera ikastekoa zen, eta nik ez nuen nahi klasetara joan baina bai lan egin Sydneyn egon behar nuen bitartean. Biok hainbat urte daramatzagu elkarrekin. Eta konponbidea?

Bikoteentzako ikasle bisa bat. Berak bost hilabetez ikasi behar zuenez, seigarren hilabetea oparitu ziguten 'oporretarako'. Bitartean, Maiak klasetara joan beharra dauka (astean behin besterik ezin du huts egin). Biok dugu legalki 20 orduz lan egiteko aukera; eta bera oporretan dagoenean 40 orduz. Hala ere, garrantzitsuena Tax File Number delakoaren jabe izatea da. Horrekin jardunaldi osoko lana ere errez topa daiteke...

Hori bai. Elkarrekin irekitako kontuaren agiria, familiekin ateratako hainbat argazki, hainbat eta hainbat erreserba (hegaldietakoak, ostatuetakoak, trenetakoak, etab.)... Denetik erakutsi behar izan genuen inmigrazio bulegoan 'de facto' bikotea ginela erakusteko!! Gutxienez, sinestu zuten, eta eskerrak!

Tramite luze batzuen ondoren lortu genuen beraz lana errazago topatu ahal izateko bidea... Ez da merkea hemen liburuxka granate puta hori eramatea!

Santa Claus hondartzan

2010-03-03T18:38:00.000+11:00

Gabonak iritsi aurretik itzuli ginen Sydneyra. Urtarrila bitarteko etenaldian zegoen Maialenen ikastaroa, eta eten beharreko langabezian geunden biak ala biak. Zeregin garrantzitsu bat edo beste bagenuen beraz, baina egun erdi-ero 'berezi' hauetan egunerokotasunera bideko erorketa motel bat aurrikusten genuen.

Elur malutik gabe halako sentsaziorik sortu ez ziguten gabonak ziren protagonista beraz bolada honetan. Beso gabeko eta ehun finetako kamisetek hartua zuten jaka lodi berrien erakusketaren lekua. "Opari-eskatzeko oinetako dizdiratsuen lekuan txankletak jarriko ote dituzte?" ohotu zitzaidan. Ahotik lurruna isurtzen zuenik ere ez genuen topatu; ez eta pinu edo eukaliptorik ere denda hornituen parean. Gezurrezko zuhaitz erraldoi pare bat besterik ez. Eta zer egiten zuten panorama honen erdian Santa Claus, Bizarzuri edo direna direlako haiek?

Bazter guztietan ikus zitezken panpinak; eta jendeak sekulako ohitura du eguna joan eta eguna etorri txano gorri ponpoidun ridikuluak jantzita ibiltzeko... Hala ere irudi bat geratu zitzaidan begi-ninian: errepide bazterretako Santa Claus ibiltari publizitarioak. Beroaren beroz ikasita daude, eta autobus geltokien itzalpean ezkutatzen dira. Jaka erantzi, manga motzeko niki zuria jantzi eta praka zein txapel gorria besterik ez dute ibiltzen noizean behin bizar zuriaren azpian ezkutatzen diren indiarrek. Ez dakit zergatik, baina lanpostu hau berezkoaren antzik ez zuten hauek betetzen zuten nagusiki...

Giro ezberdina

Kontuak kontu, ez familiarik; ez hango barraskilo, arkume edo bixigu-janik; ez lagunarteko polboroiz bustitako parrandarik; ez hotzik... Gabon zelebreak izan ziren gureak eta gu bezala beste hainbatenak. Bidaiari eta inmigrante ugari dago Sydneyn. Familia milaka kilometrotara duen jende asko. Egun hauetako hutsunea betetzeko lankideekin edo lagunekin elkartzen den pertsona andana.

Gorka eta Wendyren gonbitea jaso, eta hauen etxean ospatu genuen gabon gaua (abenduak 24) bigarrenaren senide batzuekin. Eguzkiak ihes egin aurretik hasi ginen jaten. Ostrak, kroketak, zerrikumea, champagne apur bat... Tertulian gustura aritu ginen. Kanturik ez. Azkenean, hiriaren geldotasuna ikusita errepide hutsetan zehar bizikletan egin genuen etxerako bidea.

'Eguberri eguna' bezala ezagutua ere ez zen batere berezia izan guretzat. Jai genuen ostiral buruzuri alfer euritsu bat besterik ez. Berdin gertatu zen hilaren 26an ere. Hemen Boxing Day ospatzen da, eta ez du zerikusirik boxeoarekin; opari-kaxak irekitakoan jasotakoarekin gozatzearekin baizik.

Urtea uretan hastea

Urtezaharretakoa izan zen guretzat gabonetako egunik onena. Mundu osoan hain ezagunak diren su artifizial ezagunen zatitxo bat ikusi eta milioi inguru pertsonen artean itotzetik ihes egin genuen. Egun oso batean leku on batean kokatu eta bi metroko garaiera izan ezean zaila omen da ezer ikustea; eta ez genuen egun hau hosto-tarteko zerbaiti begira igaro nahi.

Hamar lagun elkartu ginen Micaelaren etxean afai-merienda baten inguruan. Aitor, Miren eta Maialen azpeitiarrak, Imanol azkoitiarra, Gorka gasteiztarra, Wendy, Micaela eta beste bi australiar, eta nire arteko giroa ederra izan zen mahaian geunden bitartean. Baina festa La Perousse (Sydney hegoaldea) inguruko hondartza batetan zen izatekoa, eta taxi pare batean joan ginen gehienak...

DJ, malabarista, sutondo eta guzti ederra zen festa klandestino hura. Gonbitea ahoz-aho luzatzen den horietarikoa. Eguraldiak eta jende kopuru ez-gehiegizkoak ere lagundu zuten, eta gustura ibili ginen. Ederrena? Gaueko lauak inguruan gozatutako bainu epela.

Kia Ora (V). Amaiera

2010-02-25T12:40:00.003+11:00

5000 km inguru egin genituen, ondorengo irudian marraztutako eran.

Zumaiako Baleike aldizkarian argitaratu zen erreportaia irakurri nahi izanez gero, sartu www.baleike.com helbidean eta deskargatu otsaileko aldizkariaren alea PDF formatuan. Bertan aurkituko duzue.

Nahi izanez gero eta aurkitzen ez baduzue, esan eta luzatuko dizuet testu nagusia.

Kia Ora (IV)

2010-02-12T18:20:00.010+11:00

Gaur egun hemengo eguneroko martxa kargatuaren ondorioz, eta Zumaiako Baleike aldizkarirako testu bat idazten saiatu izanagatik, gure blog honetan ez da berririk izan aspaldian.

Hala, laburpenak laburpen, artikulu hura nahiko osatua da eta ulertuko duzuen bezala, istorio bera bi aldiz idaztea ez da munduko gauzik erakargarriena. Hortaz, alde batetik haren osagarri diren argazkiak zintzilikatuko ditut, eta bestetik Baleikeko testua eta ibilbidea irudikatzen duen mapa luzatuko dizkizuet, ados?

· Orainarte pausoz-pauso azaldutako egunetatik ihes egin zuten argazki pare bat

Little River ondoko lakuan lo egin genuen tokia

Okaritoko hondartza basatia

9.eguna: Ruby Bay > Abel Tasman National Park > Nelson > Picton (220km)

Parke zoragarri honetan eguraldia epelagoa da; uretan sartzeko modukoa.

Furgoneta aparkalekuan utzi, eta urertzetik sekulako ibilbidea egin daiteke bertan haitz, hondar eta mendietan zehar.

Nahi izanez gero,bidean zeharreko kanpinetan igaro daiteke gaua, edo piraguan ibili...

10.eguna: Picton > Wellington (ferryz) > Queen Elizabeth > Tongariro National Park (350km)

Bi geltokien artean ahalik eta ibilbide motzena egin genuen bitartean, bideo-kamera izan zen irudiak bildu zituen bakarra...

11.eguna: Tongariro > Taupo > Huka Falls > Moon Crater Park > Volcanic Valley (175km)

Berriz ere. Lastima argazkien kontu hau...

Maialen, Waio-tapuko ibilbideko zati batean

12.eguna: Rainbow Mountain > Lady Knox Geyser (Waio-tapu Thermal Area) > Rotorua > Tauranga > Whangamata > Hot Water Beach > Black Jack S.R. (315km)

Waio-tapuko Chanpagne putzu koloretsua.

Ke honen usainak gogorarazten zituen arraultz ustelak...

Lady Knox Geyserra puntu gorenean

13.eguna: Black Jack > Coromandel > Thames > Waitakaruru > Auckland > Red Beach > Orewa > Hatfields Beach > Tomatara > Te Arai (335km)

Coromandel penintsulako tarte bat.

Bi milioi pertsona eta hiru milioi etxe gutxiagoko Euskal Herria zirudien...

14.eguna: Te Arai

Hondartza honetan erabateko bakean igaro genituen bi egun.

Albatrosak, bost surfero, arrantzalea, zalduna eta gu. Ez etxe, errepide, semaforo edo farola.

Ez dakit zer dirudien, baina Zarautzeko hondartza neurriz (ere) oso motz geratu zen honen ondoan...

15.eguna: Te Arai > Auckland

16.eguna: Mangere (Auckland)

Zulaika-Nielsen familia bideoz grabatu genuen. Kiwi euskaldunak ezagutzea, familia honekin bertako eran bizitzea, eskuzabaltasuna... Irudi gabe ere erraz oroitzekoak.

17.eguna: Auckland > Sydney

Kia Ora (III)

2010-01-11T18:36:00.011+11:00

Hasteko, gogoratu irudien tartako apur batzuk bakarrik ditudala hemen jartzeko moduan... Egun batean norbaitek nahi izanez gero, eskatu besterik ez du...

6.eguna: Ross > Greymouth > Arthur Pass > Akaroa > Little River (465km)

Beti bezain goiz jeiki, gure furgoneta zaharra martxan jarri eta iparralderuntz jarraitu genuen Greymouth "hirira" iritsi arte. "Hiria" diot bai, mendebaldeko errepide honetako herri nagusia izan arren Zumaia baino txikiagoa delako; 8 000 biztanle inguru. Pentsa nolakoak ziren beste herri guztiak...

Bertako kaleetan zehar bizpahiru buelta eman eta gugan oso ezohikoa den zerbait egin genuen: turismo bulegora sartu. Zertarako? Supermerkatua non zegoen jakiteko! jajaja (alegia, kar, kar) Beraz, furgonetako armairu guztiak jaki eta edariez bete, eta irla gurutzatzen hasi ginen.

Mendebaldeko errepide bakar hontatik ekialdera joateko bi bide nagusi bakarrik daude gaur egun. Wanaka eta Haast bidean egin genuena alde batetik, eta Arthur Pass mendartean zeharrekoa bestetik. Bigarren hau zegokigun oraingoan.

Arthur Passe inguruko bailaratxo bat

Urtean zehar eskiatzeko pistetako elurrezko mahai-zapian mahai lanak egiten ditu ingurune honek. Zuhaitz gutxiagoko lur garaiez ari gara beraz. Zingira baketsuak, margo zuriak bakarrik zapaltzen zituzten errepideak... Konturatzeko Arthur Pass erdigunean geunden eguerdirako.

Seinalez jositako ibilbideak, hotel bat, turista batzuk eta kea lotsagabeak zeuden han. Eta bai lotsagabeak ere! Beheko argazkikoa da honen irudikapen garbiena. Auto barnean bazkaltzen hasi zen turista familia asiar bat. Hauek zer egiten ikusi orduko inguratu zen bereziki babestutako hegazti mota hontako kuadrila bat eta kotxea biziki inguratu zuten! Nonahi ikus daitezke hauei jaten ez emateko eskatzen duten seinaleak, baina hauek gaizki ohituak nonbait, zerbait jaso zain jarri ziren autoaren gainkaldean. Ezer ematen ez zietela ikusi, eta motor gainean ere jarri zen beste bat... Familiak, izututa, klaxona jotzeari ekin zion; baina ez alperrik! Hauek harrotzea besterik ez zuten lortu...

Gauez kiwi (hego gabeko hegaztitxoa, Zelanda Berriko ikono nagusia) kantuak izaten omen dira hemen entzungai, baina oraindik goiz zen eta guk aurrera jarraitzea erabaki genuen. Familia gaisoak han jarraitzen zuen (literalki) keak gainetik kendu ezinda...

Keak ziren Arthur Passeko aparkalekuko jaun eta jabe

Lehendik ere ezagutzen genuen Christchurch hiriko bidean gindoazen beraz, aurrera eta aitzinera errepidean begiradek bi aldeetara ihes egiten ziguten bitartean... Azkenean hiri hau igurtzi eta Banks penintsulara joan ginen zuzenean (hurrengo egunean furgonetatxoa itzultzera joan behar genuen hona).

Euskal Herriaren antzeko parajeak ziren hemengoak. Trafikoko zeinu horiengatik ez balitz Elorriaga inguruan gidatzen nuela pentsatuko nuke... Eta honetan genbintzala urertzean zegoen Akaroa izeneko herritxo irtirin batera iritsi ginen. Gure harridurarako koloniatxo frantziar ohi bat zen! Hala zirudien behintzat. Edonon irakur zitezken oilarren erako kartelak...

Inguru honetan dohan eta legalki lo egitea ezinezkoa zen ordea, eta atzerabideari ekin behar izan genion... Oraingoan ordea beste nonbaitetik gindoazen, eta Little River izeneko eremu batera iritsi ginen. Ezkerretara begiratu eta atsedengune kuttun horietako bat ikusi genuen laku moduko itsasertz batean eta han gelditu ginen.

18.00 inguru, sekulako eguraldia, uretan antzar, ubarroi eta ahateak, lehorrean gure furgonetatxoa zelai baten erdian, Speight´s garagardotxoak eskuan... Ezin hobeto amaitu zen eguna!

7.eguna: Little River > Christchurch (53km)

Arratsaldean itzuli behar genuen gure ibilgailua eta presarik ez beraz. Gure oasitxoan lasai-lasai egon eta eguerdian abiatu ginen Christchurchera (Zelanda Berriko hegoaldeko irlako hiri nagusienetarikoa). Gaua pasatzeko ostatua topatu eta Tui Campers garajera beraz. Eta han nor topatuko eta egun batzuk lehenago handik ehundaka kilometrotara ezagututako Leyland aitona australiarra! Hau kasualitatea.

Ezin sinetsita kontu-kontari egon ginen, berriz ere bere etxera joan behar genuela gogorarazi zigun... "Hau destinua da, eta joan beharko!" pentsatu genuen agurtu genuenean.

Hiriaren erdigunera iritsi ginen, gure maletak utzi eta oinez ibili ginen bertako kaleetan. Eta hango parke batean topatu genuen handik ordu batzuetara berriz! Sinesgaitza. Ikusitakoak ikusita, "geroarte" esan eta bikote bakoitza bere bidetik joan zen...

Afaldu eta berehala ilundu zen eguna, eta eskote, alkondara eta oihuz jantzitako disco-pub batera joan ordez (honelakoak ziren gehienak) ondoan zegoen irlandar batera joatea pentsatu genuen. Zerbitzariak eta gu bakarrik ginen han eseri ginenean, baina laster agertu ziren bi gazte gitarra bana eskuan hartuta...

Country kontzertu pribatua izan genuen orduerdi batez, jendea (gehienez ere 16 izan ziren) inguratu zen arte. Atsedenaldi bat egin zuten, eta gugana etorri ziren Sam eta Eric. Lehenengoa bertakoa zen. John Mayallen zaletu sutsua, kitarrarein erritmoa jartzen zuen ahots sendo zoragarri batekin abesten zuen bitartean. Hori gutxi eta, harmonikarekin egonaldia alaitu zidan... Eric berriz bertan 5 urte zeramatzan Txinatar fenomeno bat zen. Benetan diot sekula horrelako gitarristarik ikus-entzun ez nuela diodanean.

Hauek lanera itzuli zirenean kantu bat dedikatu ziguten, beranduago beste kiwi bat eseri zen "gure" mahaiean hitz egiteko...

8.eguna: Christchurch > Kaikoura > Blenheim > Randwick > Nelson > Ruby Bay (480km)

Relocationa eginaz Christchurchen hartu eta Auckland hiriburuan utzi behar genuen furgoneta jasotzea izan zen egin genuen lehenengo gauza. Egunean dolar bakarra ordaindu eta beharrezko lekuan behar bezala uztean datza... Eta gure harridurarako 7 metroko luzera eta 3.5 metroko altuerako ibilgailu berri-berri bat utzi ziguten (25.000km besterik ez).

Gure esku utzi zuten kamioia eta Maialen

Parretxoaz abiatu ginen uhartearen iparralderantz... Zuzenean Kaikoura herriraino. Baleak ikusteko eskeintzen dituen irteerengatik da ezaguna herri hau, baina asko ordaindu eta itsasoan lau ordu igaro ondoren zorte asko eta bista ona behar omen da, eta eskura genituen foken ondoan geratzea erabaki genuen. Argazkiek nahikoa diote...

Harro zegoen foka honek ez zuen ez, ihes egin

Foka eta kumea goxo-goxo lotan

Herritxo honek bestela ere eskeintzen zituen paisaiez gozatu genuen ordu batzuez, eta apurka iparraldera jarraitzea pentsatu genuen. Ehun kilometro baino gehiago egin genituen herririk ikusi gabe. Bidean Zumaia-Zarautz errepide moduko bat "a lo bestia". Eskuinetara mendi ederrak, eskuinetara pinguino eta fokak itsasbazterrean, tartean pelikuletakoa zirudien trenbide bat... Hondartzak, hondartzak eta haitzak. Eta etxerik ez! Zoragarria.

Lasai-lasai gerturatu ziteken fokengana...

Kostatik urrundu eta Blenheim eta zeharkatu genuen iparraldeko kostan zegoen Nelson hirira bidean. Bigarren honekin ere "pasa" egin (itzuleran ere derrigorrez pasa beharreko bidea zen) eta Ruby Bay inguruan gelditu ginen. Bi uharteen arteko padura bati begira zegoen kanpin antzeko bat zen aukeratu genuen lekua. Ikuspegi ederrak, lasaitasuna... Eta Abel Tasman National Parketik gertu.

Kosta eta menditzarrak elkarren ondoan, Kaikoura inguruan

Kia Ora (II)

2010-01-05T13:05:00.009+11:00

Gabon-tarte honen ondoren Aotearoa inguruko bueltatxoaren nondik-norakoak laburtzen jarraituko dut...

4.eguna: Mosburn > Queenstown > Lake Wanaka > Lake Hawea > Haast Beach (410Km)

Te Anau eta Mosburn artean, errepide bazterreko atsedengune hauetako batean esnatu ginen. Motorra dardarka jarri eta berehala abiatu ginen Queenstown aldera loaldia motzegia izan zenaren sentsazioarekin. Beraz, bideko lehenengo lakuko beste atsedengune batean hosto-hots eta lakutik zetorren haize frexkoaren artean lokartu ginen. Bigarrengoan bai, martxan jarri eta Queenstown "hirira" iritsi ginen. Leku txikia berau, hegomendebalde inguruko eremu garrantzitsuenetakoa da; turismoari dagokionean bai behintzat. 'Puenting', 'ala delta' eta honelakoak egiteko aukera ugari dago toki politt hontan, eta gazte asko erakartzen ditu. Gu ordea, zerutik erori berriak (Australian), ez gentozen hortara. Beraz, buelta bat eman, kafetxoa hartu, "aspaldiko partez" interneten surfeatu... Eta aio!

Wanaka parean bazkaldu genuen lekua

Hurrengo geltokia Wanaka lakuaren urertza izan zen. Leku ederra eta lasaia hau ere, mendia eta ura batera daudenean... Bertan bazkaldu eta honek eta Hawea lakuak ia elkar ikutzen duten ingurutik joan ginen zeru berde lasai hauek miresten jarraitzeko; non ibai, erreka eta urjauziak diren hodei bakarrak.

Haast bideko bailara zoragarri bat

Konturatu orduko Haast herrira iritsi ginen; hegoaldeko irlaren mendebaldeko kostako errepidearen behekaldera. Iluntzen ari zen, eta etorkizunean furgonetan argindarra eta ura nahi genituenez akanpaleku merke batean lo egitea erabaki genuen... Eta gure ondoan Osasunako kapitaina zen Krutxagaren berdin-berdina zen gizon bat zegoen bere bikotearekin. "Bera ote da? Futbola utzi ote du? Bah! Oporretan egongo da, eta ez diogu KK emango...".

5.eguna: Haast Beach > Jackson Bay > Fox Glacier > Franz Josef Glacier > Okarito > Ross (375 km)

Gauean zehar sekulako euri-zaparradak entzun genituen, eta goizalderako ez zuen hobetu. Arrantzale batzuekin hitz egin, eta bizpahiru egunean ez zuela hobetuko iragarri ziguten. "Eta orain zer?". Hegoaldera Jackson Bay ingururako errepidea besteik ez dago; hara joatea erabaki genuen (joan etorria bide beretik egin bear zen). Ea glaziarretara joaterako eguraldiak hobera egiten zuen! Jackson hau lau etxe eta sei itsasontziko herri arrantzale bat da. Handik basotxo bat igaro eta haitz batzutara iritsi ginen (lainotuta zegoen), eta han ikusi genuen lehenengo foka erabat aske! Gerturatzen saiatu ginen, baina abiada bizian egin zuen ihes... Motela zirudien ba!

Jackson Point inguruko basotxoa

'Lehenengo foka', ihes egin ondoren

Jackson Bayn ikus ziteken "guztia"

Handik berriz ere Haastetik pasa eta iparraldera jo genuenerako tarte urdinak zeuden zeruan. Hala, kostako errepidea (basamortu berde bat zirudien inguruak, ardi eta behiz josiak) jarraitu genuen Fox glaziarreraino. Bidearen amaieran "Hemen zegoen glaziarra 1750.urtean" eta "Hemen zegoen glaziarra 1975.urtean" kartelak ikusi genituen. Handik kilometro batzutara gaur egungoa... "Uffffaa. Tokita etorri da...". Bainera moduko hau, bertako ikuspegi hotza, izotz blokea... Sekula ez genuen pentsatu horrelakorik ikusi ahal izango genuenik, eta egia esan, garaiz ibili gara.

Fox Glacier bidean

Glaziarraren beheko aldea eta azpitik igarotzen den ibaia

Bidean zehar hainbat bidaiarirekin solasalditxo batzuk egin eta zerbait jatera joan ginen. Ondoren, eta ondoan geundela aprobetxatuz, beste glaziarra (Franz Josef) ere ikustea ohotu zitzaigun! Handixeagoa zen oraingo hau, baina panoramak tamalgarria izaten jarraitzen zuen izotz kopuruaren ikuspegitik. Honek ere kilometro batzuk atzera eginak zituen azken urteotan...

Glaziarrak atzera egitean utzitako zuloaren zati bat. Lehen guztia betetzen zuen...

Franz Josef Glacier gertuagotik

Glaziarren atzerakadak sortutako hotzikarak hezurrak ukitu baino lehen iparraldera jarraitu genuen. Okarito izeneko kostako herriska batera desbideratu ginen hango kostalde basatia ikustera. Itsasoak eta haizeak indarraz jotako hondartza batean eseri ginen honelako lekuak Europan zenbateraino lehertuko ote ziren pentsatuaz... Lo bertan egitea ere pentsatu genuen, baina ordaindu egin behar zenez, gure bidera itzuli eta Ross herrira inguratu ginen. Ikuspegi ederrak eta lehortu beharrekoak esekitzeko moduko monumentua zeuden leku bat aukeratu genuen lotarako... Ez zen txarrena, ezta?

Lo dohan egiteko aukeratutako lekua

(harri)bitxikeria pare bat

2010-01-01T22:55:00.001+11:00

Abenduak 26, aspaldiko partez Gartxot etorri zitzaigun hirira. Eguraldi kaskarra eta jaiegun ofiziala zenez ez zuen aparteko eguna izateko itxurarik, baina bi kontutxo gogoangarri geratu zitzaizkigun.

· Bizi garen tokiko atzekaldeko kalean musika entzun genuen aspaldiko partez. Denborapasa, zuzenean jotzen ari ziren, nonbait. Gartxotek kitarra jotzea maite du eta nik ezin izan nuen bateria honuntz ekarri... Hala, bizilagunen atea jotzea erabaki genuen. Gure egoera azaldu, eta berehala gonbidatu gintuzten barrura! Australiako bi gazteren etxetxoko estudio moduko batean zortzi sydneytarrekin musika sortzen genbiltzan bapatean. Saxoa, bibolina, teklatua, tinbalak, makilak, gitarrak eta bateria erabiliaz inprobisatutako hamar minutuko bi piezatan murgildu ginen... Pena eman zigun "gaurkoz nahikoa jo dugu" esan zutenean, baina hurrengotan atea lasai jotzera gonbidatu gintuzten! OZ eskuzabal eta jatorrak ezagutu ditugu...

· Oxford kaleko Doctor Pong jatetxean egiten du lan gure etxeko Jules bilbotarrak. Leku berezia da: underground pub erdoildu moderno itxura du, ez du inork jaten, DJ bat egoten da bazter batean, zerbitzari gehiegi elkarri begira... Garagardo pare bat dohan hartzera gonbidatu gintuen eta han agertu ginen irurok. Ah! Eta barra eta jateko mahaien tartean, lokalaren erdian ezetz asmatu zer dagoen? Pinpon mahai bat! Imaginatu egoera. Sydney hiriguneko jatetxe baten erdi-erdian sekulako pinpon saioa, algaraka eta tontakeriatan, izerditu arte... Bitxia bada, ezta?

Abenduak 19. Warehouse party

2009-12-27T23:10:00.002+11:00

Bidaiosteko betebeharrak amaituak genituen jada. Arropatako erabili-usainak leungarriariarenari utzi zion hariartean aspaldian okupatua zuen lekua, Paddy´s azoka eroko eskeintzek uxatuak zituzten azkenaldiko hozkailuko durundi-hots isilak, eta gelak, ospitaleko egongela itxura zuri(egi)a galdu zuen. Dena (gu barne) bere (ez)berezko lekura itzuli zen.

Gure patiora bueltan bi segunduz malenkonia kutsua izan zuen kafe sarigarri hura amaitu orduko jaso genuen Micaelaren esamesa: "Hey! Qtal en NZ? Hoy hay una fiesta en un warehouse y creo que puede estar muy bien. Os apuntaís?". 'Housepartyak', 'Gure Txokoko igandeak', 'ostadar koloreko pubetako giroa', 'Halloween'... Gure zerrendan ez zen 'Warehouse Party' terminoa ageri; eta zergatik ez ba?

Newtowngo Court Housen elkartu ginen larunbateko 9.00pm aldera. Beranduenez askari garaian terrazako mahai baten gainean VB, Cooper´s, Tooheys edo beste garagardo batez betetako jarra bat jarri ezean oso zaila da inon eseri ahal izatea, eta ez genuen zorterik izan.

Maialen eta biok izan ginen iristen lehenak, baina lehenengo burbuilen bizitasuna eztarrian sentitu orduko han ageri zen gure lagun australiarra bere ohiko irriparreaz.

Bapatean, bere atzeko ilunpetik gizonezko batek egin zuen jauzi hango farolak argitzen zuen eremura. Gure lagunarekin etorri arren, ez genuen ezagutzen; ez genuen hari buruz sekula ezer entzun... Baina gugana heldu eta beren edari bila abiatu orduko aurkeztu zigun: "Este es Javi 'el Chamán', de México. Que quieres beber, Javi?". "Ahorita no quiero beber mucho. Es que durante estos cuatro días he hecho mucho ejerzizio tanto con la mente tanto con el cuerpo...". Capoeira egiten ibili omen zen brasildik etorritako 'maestro' horietako batekin, eta egun hauei buruz hitz egiten ari zitzaigun bitartean bere itxura fisikoak esandakoari egin nion men: koleta beltzaren korapiloan luma pare bat, ezkerreko belarritakoan beste bat, begi erne-erneak... "Hau da hau pieza ekarri diguna!" pentsatu nuen.

Oso azkarrak izan ziren ondorengo 30 minutuak. Garagardoa edaten genuen bitartean gure lagun berria ezagutu genuen, (betiko) Javi madrildarra iritsi zen eta Micaelak partyko helbidea jaso zuen SMS bidez...

"Los DJs montan toda la fiesta, y hasta el último momento nadie sabe el almacén donde se celebrará; para que no se entere la poli...". "Bueno camaradas, son las 9.30pm, les propongo que vayamos al bottleshop, compremos unas cervezas y a la party!".

Bidean bi italiar jaso eta bi taxitan Rosebery auzoko industrigune batean agertu ginen. Berehala ohartu nintzen alkohola, droga eta adar kontuez bestelako errebeldia mota bat ere existitzen dela Australian. Lehenengo aldiz, desobedientzia zibil ikutu bat antzeman nion herrialde honi.

Industrigune abandonatu gris ilun hartan oinez gindoazela punk eta hippy itxurako hainbat gazte gurutzatu genuen. Lepoa moztutako Santa Claus batzuk jarria zituzten lurrean. Bapatean, burua jaso eta bapatean gazte andana ikusi nuen baranda baten bestaldean... Eta han sartu ginen.

Adreilu, sare, txarrantxa eta sprayez hornitutako festa bat zen; malabarista eta DJak protagonistak. Porlanezko enparantza hartan koadrila bakoitza bere erara eta denak guztien erara zebiltzan; norbera bere edariekin. Han ez zegoen 'segurata', barman eta agintaririk. Imaginatu Zumaiako Torreaga hustu zenean festa bat antolatu eta denak dantzan...

Enparantza haren lau izkinatan pabiloi bana zegoen; mundu bana bakoitzean. Nahi gabe murgildu ginen neumatiko artean ezkutatuta zeuden foku koloretsuen, graffitien eta musika technoaren planeta ilun haietako batean... (bai, gustukoen dugun musika izan ez arren)

Bapatean hango harmonia desmadratua apurtu zuen argitxo zuri bat somatu nuen; besteak baino intentsitate baxuagokoa. Donald ahatearen moduko txapela zeraman polizia bat zen 'osti txarreko' aurpegiarekin. Hau eta bere atzetik sartu ziren beste alkondara urdindunak zuzenean hango DJarengana joan ziren. "Es que ésto suele ser obra de ellos. Lo organizan todo, lo decoran, meten todos los aparatos, avisan a la gente del lugar donde se celebrará la party, pinchan la música y cuando viene la polizia se comen el marrón", argitu zigun Chamanak. "Gurean ez dizkiat honelako DJ asko ezagutu..." pentsatu nuen.

Han ordea, ez zen ke-hodeirik ere mugitu. Pistola ordez erakutsi zituzten linternek ez zuten irudi agresiboa ematen nonbait! Jendeak oihu egiten zien guztien aurrean antolatzaileekin hitz egiten ziharduten bitartean, eta hauek ezin zuten lotsa aurpegia ezkutatu. "Éstos vienen a buenas, hablan y se van. Luego llegarán otros, más serios. Y ya al final...". Eta hala izan zen. Hamar minutuan polizia gaixoak desagertuak ziren, eta noski, progresiboki musikaren bolumena igotzen joan zen...

Handik ordu pare batera; 2.00am baino beranduago jada, jendeari ezegonkortasuna antzematen hasi ginen. Bizioak gordetzen hasi ziren batzuk; hezkutatzen besteak... Eromen haren erdian gure gelatik atera ginen gertatzen zenaz jabetu ahal izateko. Handik sarbidera begiratu eta inaurri erraldoi ilara bat ikusi genuen; gure Ertzaintza "sinpatikoen" hantza handiagoko patruila batzuk zuzen festaren erdira. "Si tienen mucho dinero de sobra para pagar multas y no les importa rezibir unos porrazos, quedense. Pero yo que ustedes saldría conmigo..." zioen Chamanak.

Gu eta beste ehundaka gazte beraien ondotik irten ginen handik. Ez zuten istilurik nahi; "segurtasuna" eta "ongizate orokorraren izenean" hura hutsik geratzea besterik ez.

Azkenean gehienok kanpoan geunden poliziari txistuka, DJak poliziarekin hitz egiten, gutxi batzuk oraindik saltoka, bat ala beste galduta... Handik urruntzen ginen heinean gaua itzalduz joan zen. Poliziaren hirugarren fasea iritsi berria zen bestelako txakur eta guzti, eta guk taxi bat hartu eta asteburu hartan bere azken taupadak ematen zituen pub "alternatibo" baterako bidea hartu genuen...

Kia Ora (ondo izan)!

2009-12-22T08:57:00.026+11:00

Hementxe gara berriz Sydneyn, Aotearoatik (Zelanda Berria) bueltan. Gezurra dirudi, baina munduaren bestaldean 'etxera' itzuli garela esan beharra... Maoriek 'laino zuri handiaren lurraldea' izena jarri zioten herriko bi irla nagusienetan 5000km inguru egin ditugu campervan pare baten barnean, eta egia esan kontu gehiegi dakartzagu hitzez adierazi ahal izateko. Biblia, Korana eta antzekoekin nahikoa dugula eta, irudiak ekarriko dizkizuegu, txintxeta bezala pare bat hitz jarriko dizkiegu... Eta zuek zeuongan bidaia bana sortu dezazuen bultzatzen saiatuko gara.

Hasi aurretik kontu bat. Baliteke eginiko kilometro kopurua bat baino gehiagori astakeria bat iruditzea, baina pentsa egunero 7.00ak aldera martxan jarrita 10.00etarako 200km eginak izan ohi genituela... Lasai ibili ginen. Bigarren kontu bat: tarte askotan argazkirik ez badago, bideoz grabatu genuelako izan daiteke. Etorkizunean agian tarteren bat izango dute...

0.eguna: Sydney > Christchurch

1.eguna: Christchurch > Lake Tekapo > Lake Pukaki > Tasman Glacier > Mount Cook (390 km)

Sekulako behelainoa eta euri txepelaz ekin genion gure ibilbideari. Nahikoa ez, eta ezkerretik gidatu behar izan nuen lehenengoz (bai, lehenengo rotondan...). Goizean goizo abiatuta eguerdirako Tekapo inguruan geunden. Harrigarria da bertako uraren kolore urdin-argia (hondoko eta harrien azido batzuen ondorioa omen da). Pukaki ere antzekoa zen, eta geldialdi laburragoa egin genuen bertan. Handik furgoneta dardarka jarri eta asfaltatu gabeko bide bat igarota Tasman glaziarraren ingurura joan ginen. Ia guztiz urtutako urez betetako zulo galantari begira egon ginen Mount Cook herriskara joan bitartean. Herriska ñimiño hau izen bera duen Aotearoako mendi garaienaren magalean dago (3.750m). Hodeiek ez ziguten tarterik utzi, eta ezin tontorrik ikusi!

Lake Tekapo eta inguruak

2.eguna: Mount Cook > Oamaru > Dunedin > Otago penintsula > Invercargill > Bluff > Oreti Beach > Riverton (760 km)

Goizean goiz eguraldiak hobera egingo zuela zirudien arren okerrera egiten hasi zen, eta Mount Cook inguruari "ez dakigu noiz arte" esatea erabaki genuen Hego Ozeano Pazifikoko kostara iritsi eta hegoalderaka abiatzeko. Eremu gazietara gerturatu ahala eguraldia hobea zen (arratsaldean oraindik eta hobeagoa) eta inguruneaz oraindik ere gehiago gozatu ahal izan genuen. Oamara ingurura gerturatu ginen kafe bat hartu asmoz, eta bertako portuan aske zebiltzan lehenengo pinguinoak ikusi genituen.

Oamaruko portua eta pinguino txiki koadrila eder bat

Handik kostan behera jarraitu genuen Dunedin hiria zeharkatu eta Otago penintsularaino. Bertan Euskal Herriaren antzeko paraje batzuek ikusi ahal izan genituen: mendiak, hondartzak, behiak...

Behi 'sinpatiko' eta guzti Urdaibai ematen du, ezta?

Sekulako kilometrada egitera gindoazela bagenekien arren, handik Hegoaldeko uhartearen behekalderaino joatea erabaki genuen, eta kostaldeko errepide lasai eta politetan murgilduta eman genituen ondorengo orduak Invercargill hirira iritsi ginen arte. Bide batez, goiz edo berandu pasa beharreko Te Anau ingurura gerturatu eta denbora irabaziko genuen honela... Bertan Bluff muturrera joan ginen; Hego Polotik 4.800 kilometrotara, jajja Ez geunden hain gertu beraz, baina hango mendi muinoan hezurretaraino iristen zen haize hotz-hezea somatu ahal izan genuen lotarako leku eroso baten bila abiatu ginen bitartean. Hortan genbintzala, galdu eta bapatean Oreti Beachen agertu ginen. Hainbat eta hainbat ibilgailu zebiltzan bertan Rivertonera bideko autopista izango balitz bezala, baina ederra zen hango panorama. Gure ibilgailuaren adina ikusita ordea (eta 'bond' alu hura ezin genuen galdu) errepidez abiatu ginen. Kilometroko 15 biztanle bizi diren inguru haietan lasaitasun itzelaz egin genuen lo olatuen zipriztinek furgonetatxoa laztantzen zuten bitartean... Esan behar da baita, sekula ez genituela hainbeste izar eta gisa hartako ilargia batera ikusi.

3.eguna: Riverton > Manapouri > Te Anau > Milford Sound > Te Anau > Mosburn (450 km)

Goizean goiz abiatu eta Te Anau zeharkatu ostean Milford Sound fiordora abiatu ginen. Esan beharra dago, 120km baino gehiago dituen tarte hau bi aldiz egin beharra dagoela; bide bakarra baita. Ondorioz, seinale batek dioen bezala, abiatu aurretik gasolina tankea ondo bete behar! Eguraldia ia hango paisaiak bezain zoragarria zen: eguzki izpiei tarterik uzte ez zizkieten basoak, gutxi batzuk zapaldutako mendiak, ispiluak ziruditen lakuak, ur freskodun ibaiak, urjauziak nonnahi... Ohartzerako bertan geunden! 1954.urtean zabaldu zuten Homer Tunnel historikoa ia 1000 metrotara ilunpean igaro eta han ginen, itsasoari mendi ederren artetik heltzen zitzaion fiordoan! Ur-mailara jeitsi eta itsasontzi batetik mirestu genituen hango bazterrak. Bitartean Leylin ezagutzeko parada izan genuen. Sydneytik gora 800km egin eta kostan dagoen Byron Bay-en lursail handiak dituen "nekazaria" da nonbait 70 urte inguruko gizon hau. Euskal Herrikoak ginela esan genionean "What?" galdetu ordez "From the Spanish or from the French part?" erantzunarekin gure eskema guztiak apurtu zituen. Ordutik aurrera hitz batzuk egin, eta berehala gonbidatu gintuen bere "baserrira". Bizikletak eta surfeko tablak prest izango zituela, ingurune ederrak zirela haiek, euskal gatazkaren inguruan ikasi nahi zuela... Zorte ederra gurea!

Bidean topatutako kea (hango loroa) lotsagabe bat

Milford Sound (Fiordland) fiordo ikusgarria

Homer Tunnel "poroa" eta inguruak

Inguruko ibai eta urjauzietako bana

"Munduan oraindik jende ona ere bada ba!" elkarri esaten genion bitartean itzuli ginen Te Anaura. Egia esan eguraldiarekin sekulako adua izan genuen ordurarte, nahiz eta bidean kristalaren kontra bi euri-tanta bi mila zatitan txikitu bitartean ez ginen ohartu. Gure etapa hartako helmugara iristean, lakuaren ondoan leku eder bat topatu genuen lotarako; zoragarria egia esan. Hala ere, ezin da edozein lekutan lo egin (arau hau betearazteko jende ugari dago) eta ametsetako leku hartan oheratu arren beste nonbait lokartu behar izan genuen 500 dolarretako isuna ekidin ahal izateko. Beraz, Queenstown bidean egin genuen lo.

Oheratu ginen tokia, Te Anaun

Hauxe da bada gure lehen egunetako laburpenaren laburpena. Egia esan aspaldian ez dut idatzi eta ez dakit hainbeste eduki nola metatu. Hemendik aurrerako etapak ez dakit bideo edo argazkien bitartez helaraziko dizkizuedan... Hurrengo baterako utziko ditut.

PD. Zer moduz Santotomasetako biharamuna? (Besteak beste) honelakoek sortzen dute herrimina...

Abenduak 1. Badatoz udako oporraldiak

2009-11-30T11:50:00.003+11:00

Abenduaren lehenengoan eta ez 21.enean, Australiako uda ofiziala hasten da. Bai, gure aurtengo bigarren uda. Eta batenbatek "hau da hau parea" esango du, baina uda hau benetako oporraldiekin hasiko dugu Zelanda Berri aldean. Eta bai, benetako oporraldiak izango dira: ez ingeles ikastarorik, ez lanik, ez logela egonkorrik...

Bihartik hasi eta hilaren 18. egunerarte, mugimendua eta askatasuna bermatuko dizkigun campervan bat izango da gure ibilgailua eta gure logela. Hegoaldeko irlako Christchurch ('kristoren eliza?') hirian hasiko dugu gure bidaia, uharte berean egun batzuk igaroko ditugu oraindik norabiderik ez duen bide bat eginaz, ferry batean iparraldeko irlara pasatuko gara eta bertan dagoen Auckland hiriburuan amaituko da gure munduaren beste bazterreko lehen sarraldia... (oraingoan bai; zuengandik gugana 12 ordutako desberdintasuna egongo da. Ezin da gehiago).

Bertan egon izan diren askorekin hitz egin dugu leku hari buruz, eta bat berak ere ez digu esan "erdipurdikoa" edo "ps", "bah! Sin más" edo antzeko zerbait denik. Guztiek basatia dela esan digute, lasaia, gozatu egingo dugula, denbora gehiago xahutzea (zentzu hoberenean) gustatuko litzaigukela... Ea ba!

Irudiak, bideoak, kontakizunak... Zuei ahal bezala helarazten saiatuko gara, nahiz eta badakizuen azaleko oilo-ipurdi egoerak eta usainak bezalako sentsazioak hitz-joko hutsez transmititzea zein zaila den...

Hemen informazio praktiko apur bat doakizue; hara joateko kontuan hartu beharreko kontu batzuk:

· Hegaldia. Euskal Herri aldetik bazoazte ez dizue ezer askorako balio izango, baina Australia aldetik doazenentzat, jetstar konpainia interesgarria izan daiteke zerbait merkea nahi izanez gero. Inguru hauetan zerbitzu zabal bat eskeintzen dute.

· Bisa. Europar Batasunaz haratago mugituz gero beharrezkoa izaten da hau; nahiz eta herrialdetik herrialdera baldintzak aldatu egiten diren. Zelanda Berriko kasuan, Espainiar Pasaportea eramatera derrigortuak gaudenok zein beste 53 herrialdetako bidaiariok ez dugu bisarik behar 3 hilabete baino gutxiagorako joanez gero. Hori bai, betebeharreko baldintza batzuk daude: sarrera eta irteerako hegaldien erreserbak erakutsi behar dira, pasaportea baliogarria izan behar du handik irten bitartean, eta 'solbentzia ekonomiko' bat erakutsi beharra dago (lana ilegalki egin beharrik izango ez duzula erakusteko-edo).

· Gidabaimena. Ibilgailuak gidatzea bururatuz gero. Batere gabe bidaiatu izan dutenik ere ezagutu dugu, baina berez, zure herrialdeko gidabaimena eta ingelerara eginiko itzulpen ofizial bat eraman behar dituzu zurekin. Norberak bere herrialdean egin dezake ('trafico' ofizinatan uste dut). Nik ahaztu egin nuen 'nazioarteko gidabaimena' lortzeko itzulpena eskatzea, eta hemen 70$ inguru orrdaindu behar izan nituen.

·'Relocations'. Ibilgailu enpresa batzuek hiri jakin batean dituzten furgoneta eta auto batzuk beste batzuetara mugitu behar izaten dituzte berriz ere zerbitzu jakin bat eskeini ahal izateko. Beraz, bidaiariei interesatuz gero, dolar sinboliko baten truke egun jakin batzuk ematen dizkiete tarte jakin bat betetzeko. Guk adibidez, Christchurchetik Aucklandera eramango dugu 'campervan' bat. 5NZD (2,5€) eta erragaia ordaindu eta bost egunetan zehar gozatuko dugu ibilgailu hau. Gainera, irlatik irlara igarotzeko ferryko autoa eta gidariaren tiketak eurek ordainduko dizkigute. Adibide bat jartzearren...

Eta orain ez zait besterik bururatzen... Gomendioen artean interesgarriak izan daitezken link batzuk jarriko ditut. Eta aurrerantzean izango duzue gure berri...

Lau mila metro bost minutuan

2009-11-26T18:52:00.001+11:00

Azalpen labur batzuk entzun ondoren Wooloogong (NSW) hiriko aerodromo txiki batean geunden Gorka, Wendy, Javi, Belinda (Wendyren txiki-txikitako lagun australiarra), bi mutil indiar, gure monitoreak eta ni gure pospolo kaja hegalaria iritsi zain. Ez zen hura hegazkin erraldoientzat prestatutako lekua, baina handia zen guretzat egitera gindoazena. "Ya está, jajjaa, que ya estamos aquííí... No hay vuelta atrás y vamos a saltar del cielooo..." zioen urduri gutariko batek azkazalei errepaso ederra ematen zien bitartean. "Duela bi egun nire emazteak txakur bat nahi zuela esan zidan..." begirale batek. Bigarren batentzat 16 002. jauzia omen zen hura. Ziur bizi osoan ez dela hainbestetan joan komunera... (Eta nire galdera: zer sentitzen dute hauek hegazkinetik salto egiten duten bakoitzean?)

Halako batean iritsi zen gure patxizahar urdina eta bakoitza gure jauzikidearekin batera sartu ginen. Bertan ahal bezala arraunlarien moduan eseri ginen: bi lerrotan eta bat bestearen atzean (begiraleak gure itzal moduan). Gu konturatzerako, plastiko gardenezko ate fina irekita abiatuak ginen lurrean eserita zegoen indiarraren harridurarako. Lasaitu ederra hartu zuen aireratu aurretik itxi zutenean.

Ordutik aurrera zarata desatsegin artean garaiera egokia harrapatzen joan ginen. Nahiko lasai nengoen nire harridurarako, eta erorketan nire inguruan izango nituen sentsazioak imaginatu ere ezin nituelako izango zela pentsatu nuen. Sekula ez nuen horrelakorik bizi izan; eta ezezagunak ez duela beti beldurra ematen konturatu nintzen. Bapatean, 4 000 metrotako garaierara iritsi ginela-eta, betaurrekoak jantzi eta prestatzeko esan zigun pilotuak. Atetxoa ireki zenean amildegi ertzean eseri zen jauzi egiten lehenengoa zen indiarra; eta hura "zzzzxxxffffff" zarata batekin batera desagertu zenean estutu zitzaidan lehenengoz sabel ingurua...

Haren atzetik bigarren indiarra eta Wendy joan ziren erreskadan, eta konturatzerako "orain gu eseriko gara" ezan zidan nirekin zihoanak. Lehenengoa bota zenetik nire txanda iritsi bitartean dena segundu erdian gertatu balitz bezala zen.... "Ready? Let´s go!!!". Eta bapatean ziztu bizian bueltaka nengoen zeruan.

Ez nuen distantzia eta abiaduraren pertzepziorik, ez zen ez neurri ezta magnituderik somatzen; ezin nuen ezer egin, ez heldu... Askatasun ero bat zen hura! Handik apur batera oihuka hasi nintzen (egin beharra dago, ezta?) ahoa lehortu eta ixtea hobeto zela konturatu nintzen arte. Hutsune hartan apur bat kokatu nintzenean, gorputza guztiz luzatu eta minutu bateko erorketa hura erabat gozatu nuen: Inguruko paisaiak begiratu, abiadura azalean sentitu... Gozamena!

(ondorengo hau Javiren erorketa da)

Bapatean era bertikalago batean jarri ginen, eta sekulako tirakada sentitu nuen, goruntz joan bagina bezala. Paraxuta ir

ekia zen nonbait, eta mantsoagoa zen gure erorketa. Orduan ohartu nintzen nire bizkarrari lotua beste gazte bat nuela... Gidatzeko sokak eman zizkidan erorketa motelago hura nik gida nezan, eta eskubiko soka behera bultza nuen kiribil bizi batzuk eraginez, ezkerrera buelta batzuk gehiago... Gozamena. Bapatean "nahikoa, orain nire txanda da" esan zidan. Orduan itsasoaren gainean kokatu gintuen, apurka hondartzara gerturatu... Eta bapatean zelai batean eseritan geunden... Erorketa hari amaiera gozoa eman zion lurreratzea izan zen hura. Ipurdia jarri eta ohean eseritzea bezala...

Segundu gutxitako oroitzapen-bilduma bat bezala banu bezala sentitu nintzen orduan. Ondoriotariko bat: erne egon beharra dago inguruan gertatzen dena eta bizitzen ari zarena barneratu eta asimilatzeko. Jausgailuen kontu hau bizitza osora aplika daiteke agian, ezta?

Gutako bat adibidez, lurrera iritsi orduko iada ez zen ezertaz ohartzen... Beretzat hegazkinetik lurrera bitartean ez zen ezer gertatu. Esperientzia hura ez zen ezer berezia izan... Eskerrak bideoa erosia zuen! Niretzat garestiegia zen, jauziaz gain bideoa ere ordaintzea, baina berea ikusi eta nirea gogorarazteko nahikoa dela iruditzen zait...

Nahi baduzue, beraienen link bat bidali dezaket... Edo kontaketarekin nahikoa?

Azaroak 21. Sesma zerutik erori zen eguna

2009-11-22T12:58:00.003+11:00

Hemen jartzen duenaren arabera, hala dirudi behintzat. Nik jauzi egin, eta 'Sesma' abizena erori zen diplomatik... Azalpenak, hurrengoan.

Eguneroko ogia

2009-11-19T16:33:00.003+11:00

Denbora aurrera doa, eta dagoeneko bi hilabete baino gehiago daramatzagu Sydneyn. Ordundik hiria eta inguruetan zehar hainbat kilometro egin ditugu, munduko bazter guztietako lagun ugari, elkarri lagunduaz ingelerazko saio asko eta asko... Lana, ikasi, lantxoak, surfa, parranda, irakurri, ezagutu, begiratu eta galdetu. Apurka, hiriaren udaberriko martxaren parte bilakatu gara; rutina batean sartzera iritsi gabe, erritmo baten elementu ttipi.

Maialen ekialde hurruneko ikaslez jositako hiru gelatako ukitu exotikoa bilakatu da. Korea, Japon, Taiwan eta Tailandiarrez betea dago klasea, eta bera izan ohi da "Europako" ilehori bakarra. Egunean eskola ordu asko eta janari mota ugari elkarbanatzen dituzte; hainbat irriparre. Ingeleran oinarritutako aurkezpen deserosoaren fasea igaro zutenetik ohitu dira elkarrekin zubi hori erabiltzera eta gustura dabiltzala esango nuke.

Imanolen martxa ez da hain erregularra. Ahal duen bakoitzean lorazain lanak egiten ditu baina zoritxarrez larunbat eta igandetara mugatu ohi dira bere lanegunak. Ingelera bere erara hobetzen saiatzen da, surfean ibiltzeko hiruzpalau saio egin ditu, webgunetxoa, bloga eta pare bat azal egiten saiatu da, bere gustuko irakurketa eta margolantxoentzat ere denbora apur bat izan du...

Hala ere, orokorrean ez dakigu hurrengo egunean zer gertatuko den; amaiera ezezaguneko oreka desorekatu batean gabiltza.

Kaosaren erdian etxea izaten omen da lau horma, zorua eta bertako kideak mantentzen dituena. Kaletik etxera sartu, eta sakonki ezagunak direnen artean zer gertatuko den jakin ohi da; nork zer eta nola egin duen espero da. Egoera guztiak kontrolpean izan ohi dira, batek kanpoan jasan ditzaken aldaketa guztiei amaiera jarriz... Baina gurean ez da horrela, eta gogoko dugu.

Flinders Street 58 etxe-backpacker moduko bat dela esango nuke. Norberak bere gelan edo elkarbanatzen duen gelan izan dezaken intimitatean datza etxe batekiko antzekotasuna. Hortik aurrera mila kontu eta aldaketa jasotzen ditugu gure etxearen atzealdeko patioa eta sukaldean... Bi leku horiek izan ohi dira gure elkargunea eta benetan aberatsa da. Egun batean hiru brasildarrekin hartu dezakezu kafea, hurrengoan italiarrekin garagardo bat eta hurrengoan zeuk bakarrik liburu bat irakurri saguzaharren eguneroko erromesaldia ikusten duzun bitartean.

Hauxe da gure etxeko taldea:

· 1 zenbakiarekin ate ondoko postontzia gepardo baten bizitasunaz zainduuuuuuz... Alexis perutik mundura! 21 urte dituen gay gazte hau Estatu Batuetan 10 hilabete pasa ondoren etorri zen Australiara, eta urtebete baino gehiago darama hemen. Hospitality ikasten ari da, eta zerbitzari bezala egiten du lan. Jendearekin harremantzen trebezia aparta du, komeni zaionean bereziki; eta hizkuntza guztiak gustatzen zaizkio. Gaur egun netherlandera ikasten ari da.

· 2 eta 3 zenbakiekin, hegaletik ihes egineeeez... Gokhan eta Alhem turkiarrak. Hirira ingeniaritza ikasketak amaitzera etorri omen dira, baina parrandan ederki ikasi dutela dakigu. Kosta zaigu ezagutzea (duela lau egun hasi ziren gelatik irteten), baino metal-zale jatorrak dirudite. Bigarrenak bazuen Euskal Herriaren berri; harrigarria.

· 4a 5a eta 6a, atzekaldea era sutsu batean zainduuuuuz... Nicola, Nicolo eta Gianluca italiako azzurrak! "Kaixo, zer moduz?", "Gay jendea ez zait gustatzen" da hauen ongietorria. Metal eta arte zale sutsuak, oso jende jatorra dira. Parrandazale eta sukaldariak, etxeari gatz apur bat ematen diote. Vatikano Hiriko ikutuengatik jaso dituzte gay munduaren antinaturaltasunaren inguruko pintzeladak, baina hortik aurrera besterik ez. Batek margolan bat baino gehiago egin ditu, eta beste bat diska bat grabatzen ari da. Bateria, gitarra, baxua, letrak, ahotsa eta portada bereak izango dira.

· 7a... Ez dakit nor jarri, eta SesMaia Euskal Herritik.

· 8a eta 9aaaaa... Marcos eta Bernardo joga bonito aurrelari brasildarrak! Etxe honetan beteranoak dira biak ala biak. Egunero eskua eman, bi musu, zer moduz, dena ondo... Oso jatorrak eta alaiak dira hauek, eta edozertara gonbidatzen gaituzte. IELDS azterketa egin dute eta urduri dabiltza azken egunotan, baina gaindituz gero "residence" delakoa lortuko dute, eta bi urte gehiago egongo dira bertan. Hori bai, bat bi hilabetetarako Brasil eta Patagonia aldera doa. Ez da plan txarra.

· 10arekiiiiiin... ez dut uste inork merezi duenik. Goazen hurrengora.

· 11aaaaaa... Paristik datorren artista: Albo! Gazteleraz zein ingeleraz mintzatu ohi gara 24 urteko frantziar honekin. Mutil argia dela antzematen zaio; denetik egitea gustatzen zaion horietariko bat. Ariketa fisikoa egin, egunkaria irakurri, marraztu... Gaur egun filosofiaren inguruko eleberri bat idazten ari omen da. Laster ordea hegoamerika aldera doa bidaiatzera. Familia omen du Kolonbia eta Argentina aldean, eta aprobetxatzeko.

· Entrenatzailea: Julio Java. Etxeko teknikoa dugu hau. Eguna etxeko puntu garrantzitsuenean dagoen bere gelan ematen du, ordenagailuaren aurrean. Webmasterra omen da, eta etxetik egiteko moduko lan onak errez topatzen ditu. Mutil alaia, beti dago prest solasaldi entretenigarri batzuetarako. Bertan erresidentzia du, eta 2 urte pasa daramatza hirian, eta ez du itzultzeko asmorik. Laster pasaporte germano-brasildar-australiarra izango du barre kutsakorra (zentzu onean) duen honek.

· Delegatua: Jules; bilboko beteranoa. 34 urteko gazte hau hiri honetako bigarren etapan dago. 13 urte lehenago ibili omen zen hemen urte batzutan zehar, gay mundua borborka zegoenean. Ordundik mundu osoan bizi izan da duela bi urte hona iritsi arte. Dagoeneko Sydney ez omen da berdina. Orain tourism ikasten du lana egin ahal izateko, eta jatetxe berri batean ari da beharrean. Bere esperientzia dela-eta, ordundik goruntz doa, eta gaur egun jantokiko arduraduna da. Bere lantoki xelebrearen erdian pin-pon mahai bat dago, zerbitzariak jolasean... Berak ere ez du sinesten hango giro surrealista.

· Aulkian: Nino, Kerem eta beste indiar bat. Hauek kriketa nahiago dute, baina taldean ditugu. Ingeniaritza eta finantzak ikasten dabiltza Quatar aldean batxillergoa amaitu zutenetik (ez dira edozein familiatakoak izango). Beren bikotekidea aukeratzeko "modu bereziaz" hitz egin izan digute: oraindik Indiako kastek eta gurasoek mugatzen diete hontan... Nadia atlantikoan galdutako irla frantziar batean bizi omen da. Gaur egun Europa aldera joana da. Bernardoren bikotekidea hemengo boladan, beti irriparrea zeraman aurretik. Tsarisa tailandiarra eta bere bikotekide japoniarra. Etxean arratoiak sartzen diren bezala sartzen ziren, kasu egin gabe. Noizean behin burua altsa eta "Hi!" esaten zuten; eta beraz, ez dugu hauek ezagutzeko paradarik izan. Orain beste nonbait joanak dira. Beren lekua Vincent eta beste bi neska frantziarrek hartu dute, baina atzo iritsi ziren, eta ez ditugu ezagutzen.

· Armailetan bisitak: Mila taiwandarra (Alboren neska), bizilagun indiarrak, gurea lagunak, besteenak... Ikustekoa da gure aterpea... Gonbidatuta zaudete.

PD. Hurrengoan jarriko ditut etxekideen argazkiak. Ea nor den nor asmatzen duzuen.

Azaroak 8. Newtown Festival

2009-11-10T11:21:00.009+11:00

Urtez-urte bezala urteko azken-aurreko hilabeteko bigarren igandean ospatu zen Newtown Festival; itxuraz zein famaz Sydneyko suburbio "alternatiboeneko" festa. Australiako jaialdi gehientsuenen -edo denen- moduan goizeko 9.30etan hasi eta 17.00 puntuan amaitzen zen, eta gauza bat zela eta bestea zela Gartxot, Maia eta hirurok xirimiri txepel baten azpian 12.30 aldera Town Hall parean elkartu ginen. Onenean iristeko moduan beraz.

Auzora bideko trenean usaindu genuen zer nolako jendea topatuko genuen; eta Newtown geltokiko gure nasa zapaldu, polizia, polizia-txakur eta antzeko guztien ilara artetik igaro eta kaleen janzkera ikusi genuenean zer esanik ez. "Tribu urbanoak" deituriko ia guztiak zeuden han errepresentatuak: metaleroak, emoak, hip-hoperoak, punkarrak, rastafari, retroak... Bakero ajatu-zulo-kate-txapak. Galtza erori-tela-marrazki-pirzinak. Krestak eta rastak. Spray, arraultz-zuringo, laka, tinte eta rapatzeko makinak. Betaurreko txapel eta zapiak... Ez dakit benetako izaera zuten edo modelo autentikoak ziren, baina hori bai; ileapaindegi eta denda "alternatiboek" lan ugari izan zutela garbi geratu zitzaigun.

Kontuak kontu, urtero 80.000 pertsona gerturatzen omen dira jai honetara, eta edizio honetan ez nuke esango gutxiago izan ginenik. Gu iritsi orduko, kale-bazter guztietan jende andana zebilen. Errepideak itxi ez baziren ere, oinezkoek agintzen zuten. Balkoi, aterpe eta txoko guztietan aurki zitezken gazteak edanean. Etxe batzuetan mozorro-festak ikusi genituen, han-hemenka kontzertu alternatiboak... Hala, mila koloreko oihan hura zeharkatu eta -telefono dei batzuen laguntzarekin- iritsi ginen azkenik 'eremura'.

Kontzertuentzako hiruzpalau eskenatoki, jaki ete edari postuak, arropa salmenta guneak, kumun-kabinak... Euri eta guzti, australiar erako gure Kilometroak ospatzen genbintzala zirudien. Alkola sartu ez nezan motxila begiratu zidaten, eta "Enjoy the festival!". Parke handi batean zegoen zalaparta haren arrazoia. Jendea zelai bustian etzanda jaki eta edariak kontsumitzen, batzuk kontzertuetako lehen lerroetan saltoka... Iritsi bezain laster talde gazte baten kontzertuaren amaiera ikusi genuen (beste munduko ezer ez), eta ondoren, lehenengo garagardoa edateko barrara gerturatu ginenean... Adarra ez zigutela joko erabaki genuen. 6.50$ trago bakoitzeko (4€ inguru).

Beraz, jende zaparrada eta euri apurrari geroarte esan eta atzerabidea egin genuen bottleshop batetara. Bidean giro ederrez inguratutako batukada batzuk eta kontzertu alternatiboen prestaketak ikusi genituen, zerua garbitzen ari zela konturatu ginen... eta ohiko preziotako garagardo botilak erosi eta bertan murgiltzea erabaki genuen. Kalean bazen "antzoki" urbano moduko bat, eta bertan jarri ginen talde instrumental baten saioa ikusteko. Hauek askozaz ere soinu lortuagoa zuten; eta hori gutxi balitz, jendearen berotasuna erakarri zuen didgeridoo baten laguntza izan zuten. Ez zuen meritu makala gizonak; beso ortopediko bat baitzeraman. Kontzertuaren inguruan jendearen artelanak ikus zitezken, gizon bat xaboizko puxikak sortu eta haurren arratsaldea borobilduz... negozio kutsu apalagoa eta giro intimoagoa somatu genituen hemen; eta bertan gelditu ginen. Bertan elkartu zitzaigun Aitor azpeitiarra ere.

Halako batean, 'Juji Colective' taldearen emanaldia hasi zen. Ska eta funk ukituak zituen talde honek ahotsik altxa gabe zoro moduan saltoka jarri zituen gerturatutakoak. Mota guztietako jendea zegoen han eserita. Halako batean polizia gerturatu zen. "Hemen ezin duzue edan" esan zidan hori garbi zioen seinalea erakusten zidan bitartean. "OK... Eta non bai?" galdetu nion. "Ezin dizut esan, baina hortik joan eta kitto". Jatorra tipoa. "Bai,bai" esan eta alde egiteko keinua egin genuen bizkarra ematen ziguten bitartean, baina gure ingurukoek bezala, han jarraitu genuen. Eta jendeak saltoka (edo dantzan) jarraitzen zuen...

Halako batean, Javiren dei bat jaso genuen. Eremu garrantzitsuenaren atzekaldean bizi da, eta bere etxean festa bat zegoela gogorarazi zigun. Handik gutxira bertan geunden, eta han zeuden Gorka, Wendy, Camile, Carlas, Iñaki eta gure beste hainbat lagun, backyardean garagardo batzuen konpainian. Ilundu orduko zuhaitzetan zeuden zigalak kantuan hasi ziren, eta musika falta zitzaigula ohartu ginen. Orduan, bi etxe eskuinetara zegoen beste festa batetara mugitu ginen. Bertan musika, gay koadrila bat, neska ero bat... Bestelako giroa zegoen. Hala, bi etxeen artean amaitu zen gure lehen Newtown Festival.

12.30 inguruan Gartxot, Aitor, Maia eta laurok etxera abiatu bitartean algara, solasaldi, barre eta aberia ugari izan ziren bertan... Baina ez dago guztia kontatu beharrik. Ezta?

Ospakizun eta xelebrekeriekin jarraituz...

2009-11-04T19:32:00.000+11:00

Gauza xelebre asko eta asko entzun eta ikusten dira hemen. Asko Ingelaterrako tradizionalismoarekin lotzen ditut nahi gabe, beste asko Estatu Batuetako tradizionalismoarekin... Hona hemen entzun edo parean aurkitu ditudan horietariko gutxi-gutxi batzuk:

· Melbourne Cup famatua atzo ospatu zen. Ingalaterrako Ascot hiriko zaldi lasterketaren imitazio bat. Funtsean kirol honen inguruko ospakizun bat behar zuen; baina gaur egun nazio-festa bilakatu da. Australia osoa erdi-gelditu egiten da karrerak irauten duen bitartean, eta askok aprobetxatzen dute egun bat edo bitan lanera ez joateko. Zertarako? Bakoitzak bere armairuko jantzi garesti eta eleganteenak jartzen ditu, emakume gehienek ahal bezain txapel berritzaile-apurtzaile-arraroak janzten dituzte, mozkortu egiten dira, festa... Eta apustuak. Gustura jakingo nuke atzokoan dantzan ibilitako dolar kopurua zenbaterainokoa izan zen. Gu Sydneyn geunden, eta hemen ez zegoen lasterketarik. Hala ere, denak dotore jantzi eta pub zein kaleetan kokatutako apustu-makinatan ibili ziren... Ezagun batek 100$ galdu zituen; besteak beste hainbeste... Jendeak jokorako adikzioa du (askoren kasuan arazo bat da), eta bertako gobernuak mugitutako diruaren %17a eskuratzen omen du... Aberastu ziren zalditxoen kontura!

· Australia Day. Urtarrilaren 26.ean ospatzen omen da "australiarra izateko ohorearen" eguna. Australiako lehenengo kolonia europarraren sorkuntza ospatzen dute; Arthur Phillip lehen gobernadorearen aginduetara hartutako Port Jacksongo (gaur egungo Sydneyko bailara) Sydney Coveko kolonia penala alegia. Hiri guztian zehar etengabeko ebentuak antolatzen omen dituzte, eta urteko australiar onenen sariak ematen omen dizkiete australiar jendartea hobetzen laguntzen duten biztanle eredugarriei. Eta nola ez; apustuak. Urte osoan zehar debekatuta egon ohi diren dado-jokuak legezkoak izan ohi dira egun honetan, eta jendeak egun osoa apustuak egiten pasatzen omen du. Eta berriz ere jantzita. Oraingo honetan, "Australian Flag" da gaia: aurpegia margotuta, pegatinak, bandera osatzen duten jantziak... 350 urte ere ez dituen herrialde bati buruz ari gara...

· ANZAC Day. Apririlaren 25. egunean ospatzen da Australia eta Zelanda Berrian bi herrialde hauetako gudarien omenez. Hauetako indar militarren lehen eskuhartzea gogorarazteko sortu zen egun hau. Lehen Mundu Gerran izan zen, Gallipolin. Bertan, ANZAC (Australia New Zealand Army Corps) deituak Britania Handiak deituta beste aliatu batzuekin kokatu ziren. Guda odoltsu bat izan zen, eta erretiratu egin behar izan zuten 1915ko abenduaren 20an. Hemengoen balantza: 8.141 soldadu hildako eta 180.000 zauritu. Emaitza penagarria izan zen; baina hemengoek nazio sorrera egunak bezala kontatzen dute. "Gure soldaduengatik izango ez balitz, zuek ere alemanieraz hitz egingo zenukete" esan zigun hemengo gazte batek berak ere etxean bandera harro igotzen duela artitzen zigun bitartean. Beraientzat harro egoteko moduko zerbait egin zuten: "Jatorri eta klase ezberdinetako gizonek borrokarako gaitasuna erakutsi zuten, presiopeko ohorea, beti lagunari eskua emanez". Orain guzti horri "ANZAC spirit" deitzen diote: ausardia, sakrifizioa eta laguntasuna.

Pentsatzen jarrita, ez zuten beste munduko ezer egin. Baina bertan sekula halako beste ezer izan ez dutenez... Zer dira ba 8.000 hildako, Mundu Gerra batean? Ia ezer ez...

Orain Hyde Park-en dagoen monumentuaren inguruan Dawn Service (egunsenti zeremonia) delako ospakizun espiritual eta irmoarekin hasten da eguna. Turuta batek erretreta tokea jotzen du eta bi minutuko isilunea egiten dute diana batek amaiera ematen dion arte. Ondoren, herri guztietako beteranoen desfileak egoten dira eta hiriburuetakoak telebistan emititzen dituzte. Ibilgailu militarren erakusketak egiten dira...Ordungo soldaduen semeak, semeen semeak, etab. haien dominekin irteten omen da kalera, jendeak negar egiten omen du kaleetan zehar... Gogoetarako eta gerra ezberdinetako hutsalkeriak zein basakeriak gogoratzeko eguna omen da.

· Kristau katolikoen kanpainak. Judaismoa, budismoa, islamismoa, kristau anglikanoak, protestanteak, katolikoak... Hainbat eta hainbat erlijio jarraitzen dira Australian. Baina niri, kristau katolikoek burutzen dituzten ekintzak egin zaizkit deigarriak. Elizatan krisiari aurre egiteko kurtsoak, yoga, ingelesa eta antzekoak antolatzen dituzte, eta positiboa iruditzen zait; gutxienik komunitateari (ez derrigorrez sinesteduna) laguntzen baitzaio. Harrigarria propaganda da: telebistan spot "moderno" bat, autobusetan grafikak, kaleetan adin guztietako jendea panfletoak banatzen eta biblia mikroa eta bozgoragailuekin predikatzen... Eta zeruan hegazkin bat bira eta bira "Jesus is life" idazten!

Ea hurrengoan zertarako gai diren...

Urriak 31. HALLOWEEN

2009-11-02T18:57:00.003+11:00

(All Hallow's Eve = "Santu guztien egunaren" bezpera)

Iragan astean lan dezente izan nuen "lorazain" moduan, orainarte astean behin edo bitan aritu izan banaiz, bapatean bost aldiz jardutea suertatu baitzait. Kontuak ateratzen jarrita bost bat astetako errenta ordaintzeko adina ematen du honek; gure poltsikoentzat oxigeno apur bat alegia. Ordainetan izerdia eta belarriak utzi behar izan ditut, baina beranduago deskribatuko dut arkitektura berdearen artea.

Pasa berri den larunbatean -hau da, urriaren 31.ean- xisko eginda nengoen gure etxeko patioan Maiarekin garagardo bat edaten ari nintzenean.

(Bezperan BBQ lasai bat izan genuen Wendy eta Gorkaren etxean. Gartxoten aurkezpena izan zen, berandutu egin zen... Azkenean hirurok eta ezagutzen ez genuen gitarra bat iritsi ginen etxera. Tontakeriatan hasi eta ordu gutxitxo egin nituen lo...jeje)

Saharako oasi batean aurkitutako sagardo kupel frexko bat bezala zen hura niretzat: bapatean oinutsik nengoen, eguzki izpiak ez zetozen laban moduan, eztarritik likido hotza jeisten zen... Saria! Dena ederra den une horietariko batean nengoen. Zeruan azeri hegalarien arratseko txangoa ikusten, nire azalak tenperatura gabeko haize fin bat bakarrik sentitzen zuen, garagardoa eskuan nuela ere ahaztua nuen, Maiarekin solasaldi polit bat...

Baina Halloween eguna zen, eta bapatean etorri ziren buruhausteak. Bi gonbidapen genituen; besterik ez. Ez mozorro, ez plan, ez juergarako gogo berezirik... Gainera, ez gara sekula anglosaxoiek hainbeste esportatutako kontu hauen inguruko filiarik sentitu dutenetarikoak izan. Baina, "behin Australian egonda eta bertakoen festa bat ezagutzeko aukera izanda, joan beharko, ezta?". Orduantxe, entzun izan baligu bezala, Micaelak ots egin zigun (bera izan zen bere anaien gonbitea helarazi ziguna): "G`day! ¿Quétal? ¡Oye, que esta fiesta ya se está calentando! Podéis venir sin disfrazaros, os pintamos un poquito, y ya está. La casa está a quince minutos de la vuestra...". Goazen ba!

Gu jantzi orduko Javi gure etxera etorri zen, 24 cage bat hartu genuen, 24 urtetako gidari indiar bakarti baten kotxean sartu... Eta han ginen, etxearen parean! Hura zen desmadrea... Hollywooden motz geratzen dira nonbait. Kalabaza ahohandi estandarrak, kalaberak, gona motzeko sorgin ugari, kupido metrailetarekin eta hildakoak. Sartzerako "Frida" bekainak, bibotea eta odola margotu zizkiguten, eta barrura!

Denetarik zegoen, baina gogoratzen dudana kontatzen hasita...

· Etxeko zelaia (kanpoaldea). Lehenengo garagardoa edan eta gauerdirarte alokatua zuen gaztelu "hintxablera" sartu ginen. Urteak neramatzan honelako batean saltoka eta mortalak egiten ibili gabe, eta egia esan ilusioa egiten zuen. Sorotan Bele taldearen kantuen falta somatu nuen ordea... Esan beharrik ez dago gaztelu barruan zegoen panorama nolakoa zen; erdi-arokoa. Handik irten eta "lorazaintzako katxarruak gordetzeko txabola" horietariko bat zegoen parean. Hori bai, barruan pin-pon mahai bat eta bikote bat zeuden.

Handik lorategiaren beste aldera abiatu ginen. Tartean mutil batzuk sofa batzuetan eserita zeuden, neska batzuk hauen gainean, beste asko dantzan, besteak edanean... Australia eta Txileko batzuk ezagutu, ingelera praktikan jarri eta azkenean iritsi ginen bazter batetara. Eta han izotz puska handi bat ikusi genuen mahai baten gainean. Bapatean koadrilatxo bat gerturatu zen, batek alde batetik sangria basokada pare bat hustu zituen, eta beste aldean makurtu ziren bi tipok trago batean amaitu behar zituzten "errekatxoak". Noski. Guztia edaten zuena txapeldun! Gero ohartu ginen puska handi hartako ibaitxoen meandroek emakumeen gorpua marrazten zutela eta 300$ ordaindu zituztela harengatik...

· Etxearen barrualdea. Erdia baino gutxiago zabaldu zuten ofizialki: egongelatxo bat, sukaldea eta kumuna. Egongelan DJ bat zegoen musika elektronikoa "a tope" jarrita, ta jendea dantzan denak emanda... Parean kumuna zegoen, eta bakarra zenez, sekulako ilara zegoen bertara sartzeko. Eta amaitzeko, sukaldea. Jende andana zebilen bertan, han ere dantzan, beste batzuk futbolinean zebiltzan pilota jo ezinda... Halako batean han ibili ginen gu ere; ezin aukera hura galdu!

· Jendea. Alkola eta sexua ziren party haren ardatza. Gehienak oso ondo mozorroturik zeuden, baina hori bai; neskak herizain, sorgin edo edozertaz jantzita ere gerrikoak baino apur bat zabalagoak ziren gonekin. Mozkorrak ere grabatzeko modukoak ziren (izotz-puskak zerikusia izan zuen hortan). Eta ondorioa... Neskak mutilengana sartzen ziren; mutilak neskengana... Baina ez bakarrarengana! Mutil bat baino gehiago ikusi genuen neska ezberdinekin musukatzen ("...bai, baina niri gustatzen zaidana hura da!" eta gero harekin ere ikusi genuen bat). Edonork edonori eusten zion... Pff! Ez dago gehiago esan beharrik! Guk Jendearekin berriketan, barrez, dantzan eta futbolinarekin ederki pasa genuen. Nahikoa.

Kontuak kontu, orduak aurrera joan ziren, eta geroz eta jende gutxiago zegoen han. Hortaz, taxi bat hartu, Oxford Streeteko Colonbian Hotelen espuela egin Micaela, Javi eta Iñakirekin, eta etxera joan ginen...

Argazkiak (zuri-beltzean)

2009-10-30T17:28:00.008+11:00

Irudi batzuk (koloretan)

2009-10-27T12:25:00.008+11:00

Urriak 20. Bill hizkuntzalea

2009-10-27T11:56:00.000+11:00

Ferry bat hartu eta Manly auzora joan nintzen Gartxotekin bigarrenez elkartzekoa nintzenean. Hango kaian zegoen nire lagun (Zapurdo sendiko kide) donostiarra nire zain hondartzara zihoan jende guztiaren artean igaro eta burua altxa nuenean. "Zemouz?" galdetu nion. "Earki hi, auzo hau gustatzen ari zaidak: lasaitasuna zeukak, hondartza... baina aldi berean denetik du, eta bertakoak bertan egiten dute beren bizia; hirira noizean behin bakarrik joaten dituk".

Zuzenean bera eta pixukideen pisura gidatu ninduen; hondartzako lehenengo lerroko eraikin batera. Kalifornia eta Ingalaterrako lau neskekin bizi da ikasleena dirudien txoko horietariko batean: altzari gutxi, koltxoiak lurrean, sala erdian ezinezkoa dirudien puzzle handi bat... Baina moketa, argitasuna eta beraien harremana dela-eta, etxe goxoa da.

Bera partaide den Madelein talde donostiarraren abesti batzuk lehenengoz entzun eta hondartzara joan ginen Gartxot, gitarra eta hirurok. Hango olatuen artean "a pelo" saio eder bat egin, gitarraren akordeen laguntzaz abesti batzuk gogoratu eta auzoa apur bat ezagutzea erabaki genuen, Shelly Beach atzeko baso ingurutik hasita.

Bidean Bill jauna ezagutu nuen. Bost minutu lehenago esan zidan Gartxotek: "Shelly Beach bidean aitona bat eotek hizkuntzak elkarbanatzeko goguakin ta ola, istorio mordoak dakizkila... Hitz egiten hasi ginen, eta nongoa nintzen esandakoan "Kaixo" erantzun zidan". Gazteagoa zenean unibertsitateko irakaslea eta bidaiari peto-petoa, lagun baten konpainian itsasoari begira zegoen. Eguzkiagandik babesteko txapela eta betaurrekoa, bainujantzia, alkondara... Etxean bezala sentitzen zela ikusten zitzaion. Bere altxorra ondoan zuen. Bidaiarientzat prestatutako hizkuntzen inguruko liburuak: mandarina, frantsesa, japoniera, italiera... Atzerrian bizi izan den bakoitzean erabiliak dira nonbait, eta saldu ez, baina edonori hizkuntza horiek irakasteko prest agertzen da gizona.

Are eta bereziagoak ziren hitzen eta ipuinen bildumak. 700 hizkuntzatan bildua du "Kaixo!", 550etan "Bai", eta beste horrenbestean "Ez". Kaletik berari begira geratzen den edonorekin hitz egiten hasten da; eta hori izan da bere altxorraren oinarria. Orain, berak idatzitako ipuin xume bat ahal bezain hizkuntza gehienetara itzultzen saiatzen ari da. Dagoeneko 50 hizkuntza inguruan dauka, baino ez euskaraz; eta Gartxoti eskatu dio berak prestatutako tarteen azpian euskara fonetikoan idazteko. "Eup! Ebaki bat aterako faborez?", "Zemouz? Hainbestean", "Ze berri? Zaharrak berri"... Bere apuntetxoak irakurriaz bere euskara praktikoa erakutsi digu ondoren; eta joan aurretik berak antolatutako musika brasildar festara gonbidatu gaitu.

"Bere altxorrekin egunero txoko horretan eseri, edonorekin hitz egin, bere altxorraren berri eman eta laguntza eskatu, guzti hori antolatu, bizitza osoan zehar hizkuntza ez-hain-erabiliak ere ikasten jarraitu... Honelakoak ere ba al dira?" galdetzen nion nire buruari agurtutakoan. Bizitza osoa ikasi eta irakasten eman du gizon honek, pentsioa jasotzen du eta mundu osoan zehar ibilia da. Orain, munduaren txoko horretan eseri eta unibertso osoko hizkuntzek ipuin berbera konta dezaten dihardu lanean. Edonori edozein hizkuntza musutruk erakusteko eskeintzen da. Benetan egiten duena bizi du; ordainetan jakinduria beste ezer jasotzea espero gabe. Poza eman dit honelako lanak paperaz, boligrafoz eta bihotzez egiten dituen norbait ezagutu izanak.

Bapatean, "Ze Sesma, ze birra nahi dek?". Manly aldetik buelta eder bat eman eta garagardotegi moduko batean geunden. Garagardo mota ugari egiten dituzte bertan, eta batzuetan "txotx" moduko bat egin omen daiteke. Hori bai, zure eserlekutik mugitu gabe; tanta bat alferrik galdu gabe. Beroak, ibilaldiak eta itsasoaren gatzak sortutako egarria baretu eta beren etxera joan ginen zerbait jatera: eraikinera atzeko atetik sartu, igogailuan igo, atea giltzik gabe ireki, eta balkoira zuzenean.

Han musika entzuten genuen bitartean itsasoari begira jan genuen. Australia, musika, Sydney, musika taldeak, ikasketak, gure musika taldea... Kontu ezberdinen inguruan filosofatzen igaro genituen ondorengo orduak. Ea gure ametsak sekula asetze ez diren...

Txorixiriña hartu edo ez?

2009-10-23T10:24:00.003+11:00

Gauzak idatzi nituen moduan idatzita logikoa da batzuek hegazti batek opari bat bota zidala ulertu izana... Baina ez. Ez zen txorikaka edo behikaka izan egun hartan toatu zidana; zortearekin (ona edo txarra ikusiko dugu) zerikusia zuen zerbait baizik.

Kontua da, egun eguzkitsu batean txigor harrikada izan balitz bezala erori zitzaidala gertakizun bat... Oraindik itxurarik hartu ez diodana. Apur bat hollywoodiensea... Zer ote da? Ona ala txarra? Zuek ze uste duzue?

To be continued...

Urriak 16. Surf & Live

2009-10-22T09:27:00.000+11:00

Urriak 16, ostirala. Surfaren munduan bataiatua izan nintzen Neptunoren babespean. New South Walesgo udaberriko egun eguzkitsu horietako batean izan zen. Ipar mendebaldeko haize epela, zeruan urdinaren uniformetasuna apurtzeko bi hodei zuri... Aitor azpeitiarrak Anthony Astorkia australiarraren gonbidapena helarazi zidan; eta ezin ezetzik esan.

Manly, Dee Way, etab.autobusean pasa eta goizeko 9.30ean jo genuen bere etxeko atea. Jatorri euskalduneko gure lagun biziak berehala ireki zizkigun ateak. Begiak ondo zabalik eta lepoa tente daraman horietarikoa da 40 urteko gure laguna. Dena du eskeintzeko, beti parrez... Eta australiar surfzale autentikoa da ("argazki hau Balin atera nuen... Nire laguna bigarren izan da Mundakako txapelketan..."). Argazkitan berehala gogorarazten du Kelly Slater. Bi seme ditu, emakume batekin ezkondu den bakoitzeko fruitu bat, eta bietan banandu egin da. Berak barre egiten du ordea hori gogorarazterakoan. Hemen ia familia guztietan daude honelako hainbat istorio.

Hondartza ondoko etxetxo polit praktiko batean bizi da bere aitarekin (duela apur bat mugitu da aita semearengana), eta olatuak ikustera joan gara. Ez dugu zorterik izan. Olatu txikiak, aztoratu egiten dituen haize txepela... Panorama ikusi eta itsasoaren inguruko bost minutuko azalpenak eman ondoren, skipsurf (edo antzeko hitz bat) egitera gonbidatu gintuen. Bere kamioitxoan Narvile, Collaroid eta inguruko herrietatik bueltatxo bat eman, eta gurpil handiko skate antzeko harekin maldan behera zarta eder batzuk hartzea ekiditeko eseatzen eman genuen hurrengo ordubetea.

Gure zorte ona agortzear zegoela ikusi eta olatuak hobetu ziren ala ez begiratzea proposatu zigun Anthonyk. Baina ez. "OK! Ba goazen Blowholera!". Bere etxera itzuli ginen neoprenozko traje banaren bila. Bere aitak "hor jende asko hiltzen da... ea zortea duzuen..." eta antzekoekin "broma" bat bestearen atzetik jaurtitzen zigun bitartean, leku hura zer zen azaltzen zigun gure lagunak; berriz ere kamioitxoan sartu eta hara abiatu ginen bitartean.

Surflari moduan jantzi, Zarautzen ikusten direnak bezala kostara oinez abiatu, eta bapatean han geunden, haitz zati eder batzuen gainean. "Hemendik jeitsi behar dugu, eta gero igeri eginez joango gara. Hor dago-eta!", eta hala egin genuen. Traje estuekin eskaladarako genuen trebezia frogatu, zakur erara -haitzik ez jotzeko- uretan ibili eta han geunden hirurok; harrizko horma naturalak eta zulo ilun bat zeuden tokian. Hura zen Blowhole.

15 urte inguruko gazte ilehori dozena bat zebilen han, schoolhollyday garaian nonbait. "G´day" eta geroarte esan genien guk; tunelean zehar abiatu ginenean. 30 metro inguru zituen zulo hark, eta olatuen bultzakaden laguntzaz, aise gurutzatu genuen. Bestaldean, metro bateko garaiera zuen hormatxo bat igo, eta hiru Inpernupe adinako "enparantza" moduko batean geunden. Marea jeitsi eta itsasoak biluzten duen eremu eder horietako batean. Han azaldu zigun Anthonyk pasa berri genuen zuloan jendea hil egiten dela. Antza denez, olatu handiekin ere jendeak bertan sartzeko arraultzak/obarioak omen ditu, eta noski, hauekin batera batzuen buruak sabaian lehertu izan dira. Blowhole izena ere hortik omen dator. Itsasoaren maila gorago dagoenean olatuen indarrarekin han olatuen "sifoiak" deitzen diegunaren modukoak gertatzen omen dira neurri handiagoetan. Norbaitek ahoa urez bete, pajita bat hartu, eta ura bere indar guztiekin bertatik botako balu bezala gutxi gora-behera.

Azalpenak eman ondoren, haitz batzuetatik igo eta mortal batzuk eskeini dizkigu. Guk, lotsati, jauzi batzuk egin ditugu zulora. Eta azkenik, inguru hura aztertzeari ekin diogu. Ikerlariek aurkitu-berri zuten eremu bat zirudien: oskolik gabeko barraskilo erraldoiak eta zortzi besotako mila koloreko itsasoko izar mordoa putzuzulotan; aparteko neurritako lapa eta maoliyuak haitz-gainetan; uso eta usategi andana han ondoan zegoen koba txiki batean... Eta ia ikutu gabeko ingurua zen hura.

Australiako natura basatiaren baitan nengoela sentitu nuen lehen aldiz. Uraren gainean balkoia zirudien haitz irten batean etzan eta inguru hark sortutako harriduraz mintzatu ginen eguzkipean hurrengo ordu-laurdenean; handik behera jauzi egin eta atzera-bidea egin genuen arte. Hori bai; kontua apur bat borobiltzeko, arrantzale bat blackfish pieza eder bat uretatik ateratzen ikusi genuen. Ez dakit zehazki Euskal Herrian honelakorik baden; baina "ballesta" hortzaundien tankera hartu nion...

Autora itzuli, eta haizea xalotu egin zela ohartu ginen; olatutxoak erabiltzeko modukoak zirela. Une hartan, bakoitzak bere surfeko taula hartu eta han inguruan zegoen hondartzetariko batetara joan ginen. Anthonyk olatuak marrazteko sekulako erraztasuna erakutsi zuen, Aitor hirugarrenez ibili zen eta ni, bere moduan, han nenbilen, lehenengo aldiz tente behar bezala jartzeko nire esku zegoen guztia egiten. Azkenean SURFA eta AUSTRALIA binomioa bete da nigan ere. Hemendik aurrera, izango dut nahikoa asti zerbait egiten ikasteko. Bestela ez naiz itzuliko...

Gaualdean Gartxotek deitu du gure telefonora: "Ieuuuu!!! Ya Sydneyn naoo. Arde Sydney...!"...

Urriak 13. Asteartez gainera.

2009-10-19T17:13:00.004+11:00

"En martes y trece, ni te cases ni te embarques" diote batzuek. Batek jakingo du esaera zahar honen jatorria, (des)arrazoia. Zergatik ote batzuentzat biharamun gogorreneko eguna dena eta zenbaki sorgindua elkartzen direnean. Auskalo. Baina zergatia ulertu gabe nire garuneko artxibategian ez dago honentzako data zehatzik. Ikasi gabe guztiok dakigun zerbait da.

Kontuak kontu, urriak 13 asteartean zerbait arraroa gertatu zitzaidan. "When a bird shits on you..." diote angloparlanteek. Txorikaka gainean erotzea zortearekin ezkondua dagoela. Orain ez dakit ontzira igo behar dudan edo ihes eginiko transatlantikoa den...

Catalunya´s Party

2009-10-13T11:56:00.000+11:00

Iragan asteburuan, kataluniar batzuk antolatutako BBQ batetara zeharka gonbidatuak izan ginen. Iñaki izeneko lagun batek Javi bere lagun mina gonbidatu zuen eta honek, eskubide osoz nonbait, gu. Lehenago izan genuen moduko zita intimo batera erabat ez-ezagunak izanda agertzea biolentzia domestiko mota bat iruditzen zitzaigun, baina lasaigarriak ziren bi adituen hitzak Newtowngo Court Housen garagardo batzuk hartzen genituen bitartean.

Iluntze euritsu bezain hotz bateko 7.30ak ziren, eta aterpean ez zegoen berritsu gazteren bat gainean jasaten ez zuen eserlekurik. Estetika guztietako jendea zegoen han: beren buruari "artista" etiketa jarri nahiean prakak burutik behera jantziko lituzken jendea, heavy tximosoak, alkondara eta korbatak ahal bezain ondoen konbinatzen zituztenak... Denak bero-bero. Eraikin osoa hartzen zuen leku haren barnean zeuden asko. Rusty rolloa gogorarazten zidan hark. Granate koloreko moketa bat beste hainbat koloretako partxeekin, kolore eta forma ezberdinez bordaturiko arkuak, horma beixetan zintzilikatuta esanahi zehatzik gabeko margolanak, armiarmen etxe bilakatutako hainbat liburu apal zaharkituetan, jatekoa eskeintzen zen barra bat, edarientzat beste bat, pipiek jandako egurra, gehiegi zaindu gabeko leihoak, kamarero gazte alternatiboak, xox batzuen truke musika jartzeko aukera eskeintzen duen makina hiperestetiko horietariko bat... Argitasuna eta bertako giroak garbi esaten zuen: ez zen leku zuria; ezta gardena ere.

Kanpoaldeak beste itxura bat zuen ordea. Hemen jaima eta toldoak zuriak ziren eta erdi hildako zuhaitz beltz japoniar politak zeuden hango aterpearen zuritasunean pitzadurak bailiren. Modan dauden perretxiko formako hainbat berogailu zeuden egurrezko mahai, aulki eta tabureteetan eserita zeudenen bizkarrak berotzen. Kanpoaldearekin nahikoa ez, eta garagardo ontzi handien etengabeko joan-etorriek berotzen zituzten barrenak.

Mahai gehienak aurrez erreserbatuak egoten omen dira, baina euri-jasagandik ozta-ozta babestutako mahai bat eta lau taburete topatzeko zortea izan genuen. Australiako ohiturak elkar adina ezagutzeak sortutako lasaitasunaz mintzatzen ziren Javi eta Iñaki. Guda askotan batera ibiliak, lankide eta bizilagun ohiak... Duela lau urte jakin zuen batak nor zen bestea. Maialen eta biok oso eroso sentitu ginen hauekin, baina bagenuen barnean "ondo hartuko al gaituzte?" moduko ezinegon txiki bat; jende berria ezagutu eta esperientzia berriak izateko grina itzaltzeko gai izan ez zena.

Leire, Miky eta Camile iritsi ziren orduan. Lehenengo biak kataluniar peto-petoak ziren bai izakera eta baita hitz egiteko eran ere. Astebete lehenago iritsia eta hirian bere lekua aurkitu nahian zebilen 27 urteko emakumea zen bata; unibertsitate ikasketak eta bizimodu australiarra gurasoen kontura gozatzen zituen 23 urteko mutikoa bestea. Hirugarrena australiar ukituak zituen kataluniar bat zen. Han jaio eta 12 urte zituen Sydneyra etorri zenean. 15 urte zituela bere gurasoek Sydneyko Joko Olinpikoak antolatzea amaitu eta Utah-ra joan ziren Neguko Jokoak antolatzera. Bera hemen ikasten hasia zen eta gay bikote baten eskuetan utzi zuten. Ordundik, behin baino ez da joan Iberiar penintsulara. Weed zalea, alfer samarra da; baina sekulako talentua omen du hiru dimentsiotako diseinuan. Adibidez, Fox Studios aldean sortu zen 'Ice' filmaren egileetariko bat izan zen.

Ordubete inguru hitz egiten egon ostean, Cooper batzuk erosi eta "zain genuen etxera" iritsi ginen. Kanpoan jendeak elkarri besarkadak ematen zizkion; guri beren buruak aurkeztu eta esku bat luzatzen ziguten bitartean (hemen ez da ohikoa norbait ezagutu eta bi musuak ematea, eta hauek ondo ikasia zuten hori). Segundu pare batean etxeko atea ireki ziguten, eta ez zen harreman izoztuetarako tarterik izan.

Kanpokaldetik begiratuta gurearen moduko etxe tipikoa zen. Barrutik antiolako etxe horietarikoa zen; sabaian erliebean egindako lore eta guzti. Etxea osorik gurutzatzen zuen pasabidetik zuzenean landskapera gidatu gintuzten (lorategiaren lekuan Cementos Rezola konpainia grisak bakarrik egin ahal izango luke negozioa). Berehala joan ziren gure "beldurrak". Hau ez zen guk ezagutu genuen BBQ horietarikoa; festa bat baizik. Haragi zati batzuk erre omen zituzten, baina ez ginen ohartu (eskerrak aurrez badaezpada zerbait afaldu genuen). Hau festa bat zen. Etxearen atzekalde hura jendez gainezka zegoen (43 pertsona inguru etxe batean). Ez zen gonbidapenik behar han egoteko. "Ese subnormal saltó al patio de la vecina la semana pasada... Como la líe otra vez..." zioen Gerard anfitrioiak. Eta beldurrez baietz zioen Carla etxekideak.

Bakoitzak bere edariak eraman zituen, baina beti bezala, bereak hasi aurretik ondokoarenak edaten hasten zenik ez zen falta. Catalunyarrak, frantziarrak, txiletarrak, espainiarrak, suediarrak, italiarrak... denetik ezagutu genuen han. Bitartean, beirazko botilek zaborrontziak inbaditzen zituzten jendea aztoratzen zihoan heinean. Techno musika geroz eta altuago zegoen, hitzak geroz eta garrantzia gutxiago zutela zirudien (eta esaten ziren asko hobe zeuden ezkutuan)... Elvisen erantzun bat gogoratzen dut. 40 urte gertu ditu Valentzia aldean jaiotako australiar honek, eta bere zimurren marrazkiengatik agian, Rolling Stones-en estetika gogorarazi zidan. Kontuak kontu, guri axola ez zigun arren hankatarte inguruan superdotatua zela esana ziguten ilea hartzen ari zitzaion bati honakoa erantzun zionean: "Tú gilipollas. No vayas de chulo, y ¡cállate! Que hasta puedo cambiar la voz". Oso makarra zen tipoa, baina aspaldian entzuten nuen esaldi literarioena josi zuen.

Ohartu ginenerako jende kopurua murriztuz zihoan lau horma horien artean. Gero ohartu ginen etxe barnealdean zebilela jendea! Egongelako sofatan erdi-etzanda, sukaldean dantzan, pasabideetan berriketan... Gu konturatu gabe, garagardo tanta guztiak xurgatu genituenerako gehienak nonbait joanak ziren. Bapatean euria hasi zen, eta etxe barrura gonbidatu gintuzten festari amaiera duin bat emateko. Eta denetarik zegoen: mutila Alemanian utzi eta Australian hiru hilabetez bigarren bikote bat zuela erakusten zuena (mutila berdin ez badabil, gizarajoa), neska japoniar bat beste bat berotu nahiean, sofan erdi lo zeudenak, batzuk ligatu nahiean, "nos vamos" eta irriparrearekin lan on bat egin zutela esanaz agurtzen gintuztenak, beste batzuk popper delakoari tiraka, sandia bat txiki-txiki eginda sukaldean... Baina alkolik ez, festarik ez teoriari heldu zieten etxekoek; eta ordu laurden batean kalean ginen guztiak.

Juergan jarraitu nahi zutenek Kings Cross aldera joatea erabaki zuten. Askok, etxean bertan ligatu ez zutelako. "¿A Kings Cross? Que buena, así vendo mi cuerpo" zioen neska espainiar batek. 3.30 inguru ziren, eta gu konbentzitu nahiean ibili ziren batzuk. Guk ordea, gureari eutsi genion, eta ez ginen taxietan sartu. Nahiago izan genuen etxera bidean oinez abiatu eta beste abenturatxo baten sartu; hiri handiko gure mapan bide berri bat marraztu.

Urriak 2-5. Zubia Thirroulen

2009-10-09T15:39:00.009+11:00

Urriak 5 'Langilearen eguna', jaieguna izan ohi da Australian (ez dakit zergatik aukeratu zuten egun hau). Egia esan, hemen ez dago Euskal Herrian eta beste hainbat lekutan adinako lanerako 'grin' hori edo gehiago esango nuke: ahal den neurrian (eta han baino zabalagoa da) kontrakoa izaten dela.Kontuak kontu, aurtengoan astelehen batean suertatu zen, eta zubi baten aurrean geunden Micaelak proposamen berri bat egin zigunean: "¿Quetal si el puente que viene vamos a la casa que mis padres tienen en un pueblecito de la costa? Está a una hora y media al sur de Sydney, y si hace bueno es un planazo. Además igual tendreís la oportunidad de conocer a los Pattison...". Hasieran baiezkoa gehiagok eman genuen arren baina, Javi, Micaela, Maialen eta ni izan ginen ostiral arratsaldean Central Stationen elkartu ginenak.

Eguraldi aurrikuspenek zubi osoan laino manta baten azpian izango ginela zioten arren gutariko inork ez zuen atzera botatzeko asmorik erakutsi. Azken boladan lan asko egin ostean atseden bila zihoan Javi; esperientzi berrien gosea asetzera Maialen eta biok. Micaela ateak ireki eta familiarekin egotera. Ez genuen gehiago behar.

Trenbidea paisaia ederren artean igarotzen zen arren 17.30ak inguru eta laino mardulak; ilun zen beraz. Lehioetara begiratzeko bi arrazoi bakarrik beraz: nora begiratu ez jakitea eta ispilu efektua. Ez genuen horrelakorik behar izan ordea, Central Stationetik irten eta Central Stationera iritsi bitartean ez baikenuen asper-isiltasun deserosorik izan. Lehenengo gaia: marrazo eta krokodiloen haginkadak. Bull Shark, White Shark (marrazo zuri fotogenikoak Zumaian lupia baino gehiago ikusten dira nonbait Australiako ekialdeko kostan), ur gazietako krokodiloa... Azken boladan guztiek izan dute nonbait albistegietako beren tartea.

Sydney inguruan adibidez, marrazoek bi ezusteko jarraian eman omen dituzte azken bizpahiru hilabeteotan. Lehenengoa bailaran bertan. Urpeko entrenamendu lanetan ari zen nonbait militar bat marrazo batek gominola bat bezala tratatu eta akabatu zuenean. Aiii regalizak.... Bigarrena hurrengo egunean izan omen zen. Bondi Beach famatuan surflari bat egunero bezala sartu omen zen goizeko seiak inguruan olatu ederrenak berak soilik laztantzeko asmoz. Goizean goiz eta arratsalde amaieran ez da gomendatzen horrela erabiltzea; marrazoaz gosez inguratzen baitira. Eta bai, mutil onek ondo ezagutzen zuen itsasoa, surflari bikaina zen, olatu ederrenak marrazten ibili zen... Baina beso bat izan zen faktura.

Ordu eta laurdenean beste hainbat kontu kontatu zizkiguten eta garbi utzi ziguten hondartza batzuk zergatik egon ohi diren hutsik. Bapatean "¡Ostia! ¡Que tenemos que bajar!". Bakoitzak bere motxila hartu eta korrika jeitsi ginen trenetik (jeitsi diot, hiru solairu izaten baitituzte [-=-=] eran antolatuak).

Thirroul zen gure herritxoa. Australiako ekialdeko kostan, hondartza luzeak, herritxo lasaia, hotza, euria eta gaua. Etxera bidean BottleShop batera joan (hemen alkola honelakoetan edo tabernatan bakarrik aurkitzen da), garagardo kaxa pare bat erosi eta han abiatu ginen Micaelaren atzetik. Ez genekien zein etxetan egongo ginen hurrengo hiru gauetan. "Es ésta. Vamos". Lotsatu egingo balitz bezala esan zuen. Etxe hura berea izateak graziarik egingo ez balio bezala.

Etxera sartu, eta ulertu nuen zergatia. Beste bat zeharo harrotuko litzateke, bularrak atera eta harro esango luke. Honek ordea, ez du honelako handikeriarik. Herri berean etxe txikiago bat balu, isil-isilik hara eramango gintuzke.
Pelikulatako etxe bat zen hau. 'Beverly Hills Sensación de vivir', 'OC' edo ez dakit nola esan. Guztia zen berria, eta etxera sartzerako oinetakoak kendu beharra sentitu nuen. Pasilloetan margolan artean igaro eta etxeko gune ederrenera iritsi ginen: sukalde-egongela-terraza ingurura. Leku zabal bezain goxoa zen hura, sukalde erraldoi bat kalitatezko 2000 trastorekin, sofa eder batzuk, mahai handi bat... Gauzen artean tarte handiak zeuden gainera. Hutsunearentzat ere lekua zegoen han. Bapatean, zutabe batean zegoen monitore antzeko batekin argiak nahi adinako intentsitatearekin piztu eta gune haren alde guztietako pertsianak ireki zituen...

Eta bua, hura zen hura! Ezkerretara mahai handi bat eta BBQ berri bat zituen terraza genuen, eta aurrean... Kristalera

handi bat, eta parean terraza bat itsasora erortzear balego bezela. Magia puntu bat zuen leku honek. Bertan zegoen mahaitxoaren inguruko edozein eserleku edo hamakatan jarri, itsasora begiratu bere haize hotza eta soinua belarrietan sentituz... Hondartza behean genuen; bertan. Bazirudien norbait sonanbulo "esnatu" eta ibiliz gero nahigabean hondar artean edo ur gazitan agertuko zela...

Berandu zen jada, eta afaldu eta kanpokaldean egon ginen Espainia eta Euskal Herriaren inguruko historiaz hitz egiten (errepublikak, feminismoa, borrokak, etab.), Australia ezagutzen, trago batzuk hartzen... Bitartean musika

jarrita zegoen, baina guretzat itsasoaren zarata bezala zen. Hor zegoen, eskertu egiten zen, baina kantu bat amaitutakoan inor ohartzen al zen? Musikari arreta jarri genion une bakarretarikoa Pedro Almodovar zine zuzendariaren musika entzuten zen unea izan zen. 80.hamarkadan musikari ere ematen zion antza, eta "la coca, la coca, me pone me provoca" edo eztakit nola zen estribilloa... Gero kontatu ziguten "utzi edo hil" egoeran aurkitu zenean utzi zuela honek...

Hurrengo egunean etxea txukundu genuen Pattisondarrak etortzerako. Iristen lehena Michelle (ama) izan zen Murphy txakurra eta "Kailen" 7 urteko bilobarekin. Antzematen zen han jendeari harrera egiten ohituta zeudela, eta oso jator egin ziguten. Hurrena Michael (aita) izan zen. Asteburuan Parramata Eels taldeak errugbi australiarreko finala jokatzen zuen Melbourne Stormsen aurka. Berak gaztetan lehenengoan jokatu izan omen zuen, eta Singapurretik (lana han egiten du) propio etorri zen partida ikusteko aitzakiarekin. Jarraian etorri ziren "Kinan" eta "Karl" anaia bikiak lagun pare batekin. Izenak ahoskatzen zituzten bezala idazten ditut gutxi gora-behera...

Ordutik aurrera 9-11 pertsona izan ginen uneoro etxean, eta harrigarria bada ere, ez nuen inoiz itolarririk sentitu. Edozein etxetan kopuru horrekin egia esan... Jarraian, asteburuan zehar hartutako apunte batzuk datoz:

· Australiako ikurra (eskudoa): Emu bat eta kanguro bat dira bertan agertzen diren animaliak. Zergatik? Hemen tipikoak diren animaliak izateaz gain bi hauek ez direlako atzeruntz ibiltzeko gai. "Australia, beti aurrera doa!". Ja!. Honi ikusten diodan gauzarik tristeenetarikoa monarkia "beharra" da. Libre izan edo konportatzeko jarrera lortu bazuten gutxi gora-behera... Zergatik jarraitu Ingalaterrako Elisabeth II erreginatzat onartzen? Txanponetan ere aurpegi bera dago...

· Eta koala zer? Ikusi dudanez, marsupial honek hemen ez du atzerrian bezain fama "ona". Eta egia esan, dokumental batean ikusitakoarekin... Ur falta ikaragarria dagoen uharte erraldoi honetan, ur gutxirekin bizirauten jakin beharra dago, eta koala da ondoen egokitutakoa. Txikitatik, amaren gorotza jaten dute "ontzi" bertatik. Eta hortik aurrera? Esango ez da ba beti lasai-lasai dagoela animalia? Berez oso petralak omen dira, baina noski, bizitza osoa eukaliptoa jaten pasatzen du. Eukaliptoak pozoia dauka, eta koalak dira hau jaten dutenak. Gero ordea, egunean 19 ordu pasatzen dituzte lo, eta 5 ordu jaten. "Kolokatuta". Gero zuhaitzetatik erotzen ikusten ditugu... Beste datu bat: ur eta oxigeno (erregai) gutxiago behar izateko garun txikia dute. Etxean garbi ikusi dugu zergatik ez diren hain maitatuak...

· Jabe izan, eta gozatu: Asko gustatu zitzaidan Michael jaunak etxean egon zen lehenengo gauean ohera joan aurretik egin zuena. Bere gaztaroko rock musika itsasora begira zegoen terrazan entzuteko moduan jarri, hamaka mahaiaren ondoan ondo kokatu, ardo beltz kopa bat mimoarekin prestatu, hotzari aurre egiteko moduan jantzi eta han jarri zen, itsasoari begira. Oinak mahaitxoaren gainean jarrita, orduerdi inguru pasa zuen han bakar-bakarrik, haizeak aurpegiko azala estutzen zion bitartean. Gaztaroan bere emaztearekin dantzaturiko lehen abestia zela zirudien entzuten zuenak. "Singapurren gauzak ondo egin, hegazkina hartu, eta hemen nago nire familiarekin. Beti nahi izan dudan etxea, itsasoa, familia itzela, eta guztiek maite naute" pentsatzen zuela zirudien.

Asko gustatu zait hori egin izana. Askok, honek duen guztia edukita ere ez bailukete apreziatzen jakingo. Objetu bat bezala tratatuko lukete guztia; sentimendu eta bizipenei tarterik utzi gabe. Hori gutxi balitz, handik jeiki bezain laster gurekin apur bat hitz egiten egon da euskararen inguruan, bere jatorri irlandarraren inguruan... Jaten erabilitako ontziak garbitu ditu gu ohartu gabe, eta lasai, ohera joan da.

· Errugbia: Parramata Eels (aingirak) eta Melbourne Storms (ekaitzak) elkarren aurka jokatzen zuten igandean errugbi australiarreko final handia. Errugbi australiarra beste errugbitik bereizten duena erritmoa da; jokoa ez baita geratzen baloia duena lurrean estaltzen duten bakoitzean. Jokalari gehienak Sydneykoak izaten omen dira, baina Melbourneko taldea gailendu zitzaion hiri handiko taldeari. Hala ere bi kontu izan dira niretzat deigarrienak. Lehenik eta behin, guztiak partidaren zain bazeuden ere (Michael Singapurretik hau ikustera etorri omen zen) gizonezko guztiak ia partida erdia Youtuben boxeo ikusten egon zirela eta Michelle izan zela partida bizi izan zuen bakarra.

Australian beti bakea bizi izan dute, ez dute benetako arazorik eduki, eta arlo guztietan antzematen da. Beharrezko-beharrezkoa ez den ezergatik ez dutela borrokatzen iruditu zait orainarte, eta berdin gertatzen da kirolarekin. Etxeko gizonak Parramata taldean jokatu omentzuen, milaka kilometro egin ditu partida ikusteko ("behin iritsiko taldea finalera eta..."), etab. baina bere taldeak 6 puntuko jokaldia egindakoan ez zaio antzematen. Ezta kontrako jokaldietan ere. Politika kontuekin berdin gertatzen zaie... Hori bai, partidan erabiliko zen baloia nola iritsi zen zelai erdira asmatuko al zenukete? Armadako helikoptero batek eraman zuen...

· Jateko ohiturak: Igandean ere ez dute batera bazkaltzen. Afaldu agian bai, 17.00 aldera. Jatordua iristen denean, erosketak lau zatitan egiten dituzte; behin joan, zerbait ahaztu, itzuli, gutxiegi ekarri dutela ohartu, berriz ere joan...

Jakiak prestatzerakoan Micaela eta gonbidatuak ziren sukaldariak. Baina jaterakoan... Jakiak mahai gainean utzi bezain pronto, prestaketa lan guztien bitartean telebista ikusten edo surfean ari zirenak jaten hasten dira; besteak noiz eseriko zain egon gabe. Jan eta berehala, besteak bukatu duten begiratu ere egin gabe jeiki egiten dira, eta kitto. Besteek ezer gertatuko ez balitz bezala jarraitzen dute; berdin dio hamaika pertsonatik bi bakarrik gelditzen badira eserita.

Esker ona bai; hori beti erakusten dute. Gero berriz ere berdina egin ordea. "Eskerrik asko sukaldarioi eta prestatzen lagundu duzuenoi, benetan". "Eskerrik asko berriz ere". Benetan eskertzen dutela dirudi. Egia esan, sentsazioa da norbaitek prestatu ezean patata frijituak, txokolatinak eta garagardoarekin nahikoa izango luketela. Ez luketela guk "bazkaldu" eta "afaldu" deitzen diegunen antzekorik egingo.

· "Rollo" ona: Gurasoak, seme-alabak eta hauen lagunak ondo baino hobeto eramaten dira. Surfa ere guztiek batera egiten dute (gizonezko guztiek egin dute surfa eguraldi txarrarekin ere, eta pena berandu esnatu nintzela). Erlazio ona erakusten duen adibide garbi bat igande eguerdian gertatu zen. Bikietako bat lagun min batekin agertu zen etxera aurpegi ez-oso-onarekin. Gurasoek lagunari galdetu zioten orduan "atzoko juerga oso gogorra izan zen, edo porro eder bana erre duzue?". Eta lagunak orduan, bitan pentsatu gabe "Ummm... biak, jajjaj (kar, kar)". Eta guztiek egin zuten barre. Ikasten egon zirela eta ogitarteko bat jan zutela kontatu balute bezala erreakzionatu zuten guztiek. Agurtzerakoan guztiek elkarri "beti da plazer bat zuekin egotea" esan, eta hurrenarte!

· Thirroul: Eguraldiak bi tarte egin zizkigun herritxoa ezagutu ahal izateko; bat egunez, eta bestea gauez. Gris argia zen batean irten ginenean, hondartza(k) ezagutzera joan ginen. Etxetik eskilarak jeitsi behera, eta iparralderako norabidean. Hondartza bat amaitzen zen lekuan, haitz-sorta txiki bat topatzen genuen. Atzetik beste hondartzatxo bat... Eta horrela amaieran kantina batean eseri ginen arte. Hondartza bazterretan belarra, haitza eta etxeak zeuden. Ez da Euskal Herrian bezala dena urbanizatuta aurkitzen; noizbehinka bakarrik. Eta itsaskiak? Maoliyo eta lapa mordoa ikusi dugu eskura. Inork ez omen ditu horrelakoak jaten hemen, eta niri ere beldurra eman dit hartu eta jateak... Azken batean, ez dugu mediku asegururik.

Gauez irtendakoan, herriko Pub bakarrera joan gara Micaelaren anaiak eta lagunekin. Rock beterano batzuen kontzertuaz gozatu ahal izan dugu hogei minututan zehar eta harrigarria zen dantza egiteko modua. 40 urtetik gorako dozena bat pertsona "a muerte" ari ziren, izerditan blai estilo guztiak konbinatzen zituzten mugimendu puskatzaileekin! Tamalez, kontzertua amaitu eta orduerdira itxi egin digute txiringitoa...

· Txinatarren bisita: Une subrealista eta ahaztezinena. Freuden mundukoa zirudien. Goiz batean Michaelen enpresako sozio txinatarra eta langileak omen zetozen etxera bisita egitera. Eta hala izan zen, Australiako beraien trabesian geldialditxo bat egin eta han agertu ziren 36!! Etxean turistak izatearen sentsazioa bizi behar izan zuten gure lagunek. Agertu orduko, alfonbrei, landareei, margolanei, guri, etab. argazkiak ateratzen hasi ziren. 7 urteko haurra agertu zenean, Brad Pitt sekuestratuta genuela zirudien. 8 pertsonek inguratu eta argazki andana atera zioten! Eskerrak izutu ordez harrotu eta pose ezberdinak probatzen aritu zen...

Bapatean!! "Look at that! It´s a dolphin!". Ba bai, izurde taldetxo bat zegoen etxearen parean. Imaginatu txinatarren erreakzioa. 20 minutu inguru egon ziren etxean jaten, edaten, argazkiak ateratzen... Guk ezin genuen gertatzen ari zena sinistu. Oraindik erdi-lo eta "nihao" (txinatarren agurra), txinatarren tabakoa, flash-ak... Amets bat zirudien. Ordurarte gertatutakoa gutxi balitz, bapatean txinatar bat etxe aurreko haitz batzuetan arrantzan zebilen batengana joan zela ikusi genuen. Ezer harrapatu ez, eta laster itzuli zen; baina segituan, arrantzalea bera igo zen etxera bi pieza ederrekin!! Imaginatu erreakzioa!! Denak argazkiak ateratzen jardun genuen, familiako argazkia eta guzti atera genuen arrantzalea eta bere bi arrainekin...

Azkenean txoferraren deiari erantzun, eta autobusera joan ziren guztiak, guztioi banan bana agurtu ostean. Jende jatorra eta argazkizalea gure ametsetakoa. Guzti-guztiek egiten zuten berriz ere agur eskuekin autobusaren barrutik; bizi osoan zehar ikusi eta betirako agurtuko bagina bezala. Edo katxondeoa zen?

Irailak 30. The first BBQ

2009-10-08T22:05:00.003+11:00

Australiako kirol nazionaletako bat ezagutu genuen asteazken batean: BBQ. Dena inprobisatua izan zen. Arratsaldeko bostak aldera, Wendyren dei bat jaso nuen "¡Que pasa! ¿Quetaaaal? Oye, que Gorka y yo hemos pensado que como hace buen tiempo podemos hacer una BBQ. ¿Si quereís venir...?". Egunero debalde jasotzen ditudan ingelera bi ordutxoetatik irten berri eta Maialenekin elkartzekotan nintzen, nola ez ba! Gonbidatu izana eskertu eta haruntz abiatu ginen.

Iritsi orduko aipatu ohi ziguten BBQ. Kirolen bat zela uste zenutenontzat, barbie edo barbakoa da. Antipodatan sekulako ohitura omen da kea eta haragia nahasten diren bitartean garagardo batzuk edan eta solasaldi luzeekin gozatzea, eta ezin genuen aukera hau galdu. Newtown amaieran bizi da bikotea, eta han bilatu behar genuen hauen etxea; hasi orduko Town Halleko tren geltokian galdu ginen ordea.

Hiriaren erdigunean, lurrazpian solairu ezberdinetan banaturik dauden zazpi errailek osatzen dute. Ordurarte trena aireportutik hirira bidean bakarrik hartu genuen. Autobus batzuk, ferry pare bat eta gure oinak izan ziren gure ibilgailuak ordundik. Bapatean, zentzu guztietan erdi-korrika zebilen jende andanaren erdian aurkitu ginen. Bazter guztietan publizitate panelak, nasa ezberdinen izen eta zenbakiak, informazio guneak. Gorri, hori, berde, more... Ez genuen guk hartu beharreko bidearen izenik aurkitzen, ezta tiketak erosteko lekurik ere, nora joan behar genuen argi ez eta nondik gutxiago, plaka fluoreszenteen argi artifiziala... Egoera itogarria zen han barruan. 17.30 aldera, "horapunta" zen nonbait...

Halako batean panel batean Newtown irakurri genuen (geroago jakin genuen ez zela hura joan beharreko geltokia). Linea morea zen hara zijoana; lehenengo nasa geltoki hartan. Ados. Eta tiketak? Jende artean tarte bat egin zen une batean ozta-ozta topatu genuen makina, eta trena hartzeko prest ginen beraz. Pare bat solairu beherago joan, eta arratoien hiriaren altueran geundela, ikatz koloreko giro batean egon ginen trenaren zain. Jende asko, gehiegi, ke usaina eta argi falta ziren nire zentzumenek han hautematen zituztenak.

Gure geltokira bidean hirietan ohikoak diren atzekaldeak ikusten joan ginen: hodien amaierak, inora heltzen ez ziren kable korapilatuak, adreilu eta porlanezko paisaiak kolore alaiez janzten zituzten grafitiak... Eta azkenik iritsi ginen "Camden Town kutsuko" auzora. Beheraino zeharkatu, kale ilun batean sartu (hemengo auzoetan farola bakan batzuk egoten dira, eta indarra estudio-mahaietakoena adinakoa dute) eta azkenean iritsi ginen Wendy eta Gorkaren etxera.

Azala victoriano estilokoa dela esango nuke; baina barrutik antzematen zen asmo berritzaileak zebiltzala. Emaitza benetan ederra zen, baina ez naiz azalpenetan galduko. Etxeko hoberena sukaldeak eta egongelak hartzen zuten eremu argitsua, kolore bizietakoa eta zabala eta etxearen atzekaldean zuten oihanaren arteko lotura. Oihana diot, ez zelako lorategi klasiko bat. Aitzitik, belarrik gabe, landarez, zuhaitz garaiez eta hamaka pare batez osatua dago. Gorkak badaki zer egiten duen, zerbaitegatik baita Sydneyko Unibertsitateko lorategietako arduradunetariko bat.

Etxea eta bertan zituzten margolan batzuk erakusten ari zitzaizkigun, Javi eta Micaela australiarra agertu zirenean. Dena prest barbakoari ekiteko!

Entsalada, haragia eta garagardoa izan ziren osagaiak; hizketaldi sakon bat eta algara batzuk emaitza (Weed usario arrastoei utzi beharreko tarteen eraginak tarteko). Euskal Herriko gatazka izan zen gaietako bat (edonora joan eta ia betiko gaia). Anfitrioiek erlijio gaien inguruan duten jakituria erakutsi ziguten: kristau anglikano eta katolikoak, budismoa, induismoa... Javi eta Gorkak landareen inguruan ere jarduteko aukera izan zuten... Hala ere Micaela da gehien harritu nauena. 25 urte betetzear dago, eta gazteleraz ingeleraz bezain ondo hitz egiteko gai da.

Historia ikasi zuen nonbait Unibertsitatean, eta Espainiako historia sakonago aztertzeko masterra egin zuen. Gauzak horrela, Andaluzian egon zen hizkuntza gaitasunak garatzen zituen bitartean taberna bateko zerbitzari moduan lanean. Santiago bidea egina du, Salamanka eta Bilbon ere bizi izan da, Bartzelonako mutil bat izan zuen... Nire sentipena zen, Espainiar gehienek baino askozaz hobeto ezagutzen zituela hango kontuak kanpotik joandakoen perspektibak dituen abantailekin. Gaur egun, Unibertsitatean laguntzaile bezala klaseak ematen dituen bitartean bere tesia egiten ari da: emakumeak eta biolentzia II. Errepublika garaian. Artikulu batzuk ere idazten omen ditu, eta mesedez eskatu diot batzuk irakurtzeko aukera eman diezadan. Ea nik ere ikasten dudan...

Bapatean, gutariko batek etxearen kanpoaldea eta barrualdea bereizten zituen beira zati erraldoi ikustezina jo eta min hartu zuen. Kristalean ere armiarma-sare "polit" bat marraztu zen segundu batean, eta gure egonaldiaren tonua barrokoa bilakatu zen. Beraz, ordurarteko sentsazio ona ez zapuzteko bikote bakoitza bere aldetik joatea erabaki genuen; berriz ere elkartuko garelakoan.

Gure etxea urrun dagoela-eta taxi bat hartzea gomendatu ziguten arren, Maia eta biok ezin izan genuen inguru ezezagun batzuetan zehar ibili eta bere erraiak -azaletik izan arren- gauez ezagutzeko tentazioa alde batera utzi. Azken batean, gaueko 12.00ak inguru ziren, eta hurrengo eguna osteguna izan arren ez genuen ohetik askatzeko presa handirik. Txar-txarrenean ere, edonondik ikus zitezken Business Districteko dorreak Ipar Izarraren papera betetzen; edo besoa altxatu eta taxiaren komodina erabiltzeko aukera genuen.

Azkenean, ordubete pasatxo eman genituen etxera bidean pub, mozkor, disco eta bakarrizlari artean. Garagardoaren aparra izerdi artean haizea hartzera joana zen beraz oinek beren larruzko kaiolatik irtetea eskertu zutenean...

Irailak 27. As a gardener II

2009-10-07T16:32:00.001+11:00

Igande goiza zen, eta etxe berdinera itzuli ginen bezperan hasitakoa amaitu asmoz. Goizeko zazpiak eta berriz pala eskularruekin helduta. Txorien melodiak eta gure orgaren txirriotza udaberriko eguzki atseginaren azpian. Belar eta ostoak kamionetan bildu bitartean, inguruko etxeetako txakurrek bizilagun goiztiarrak egunkaria irakurtzera ateratzen zituztela ikusi nuen. Haize otzan batek bezperako berriak dantzan jartzen zituen, baina hauek ezta ohartu ere. Lehenengo orria ikusi nuen batek gogorarazi zidan igandea zela, lana egiten ari nintzela, resakarik ez nuela...

8.30 a.m. aldera, martxan jarri zen auzoa, eta martxan jarri zen lanean genbiltzan etxea. Lehenengo Bill atera zen egiten ari ginen lana berrikusi eta ideiarik eduki gabe ere esan beharreko lau kontu intraszendente botatzera. Bai Javi eta bai niretzat ere, "harrokeria" hitzaren "h" hizkia izan zen haren presentzia. Hor zegoen bai, baina ez genion/genuen entzun. Joan zen, eta gurean jarraitu genuen ahal bezain laster amaitzekotan.

Bapatean ondoko etxearen atarira kamioi bat iritsi zen. Barrutik bi gizon atera ziren hainbat kaxa eta poltsa batzuekin. Buelta erdi eman, eta lanean ari ginen etxetik sei urtetik beherako hiru haur irten ziren ziztu bizian. Etxearen inguruan saltaka eta bullaka buelta batzuk eman eta berriz barrura sartu ziren. Orduan emakume bat atera zen laugarren haurrarekin (Australian sekulako laguntzak omen daude haurrak izateagatik; eta antzematen da). "Ondoko etxera goaz; bertako haur batek lau urte egin baititu eta Johnek festa dauka".

"Amerikanada" peto-petoa izan da hortik aurrera festa horren inguruan ikusi ahal izan dugun guztia. Haurrak beren gurasoei helduta iristen ziren banan-bana, bakoitza bere oparitxoa eta irriparretxoarekin. Iritsitakoan, etxearen atzekaldeko lorategian elkartzen ziren gurasoak ardo kopa eta algara artean. Etxe barruan aldiz, pailazoen graziak eta haurren marruak entzuten genituen. Honek luzemetrai hollywoodienseen antzekotasun harrigarria du, ezta?

14.00 aldera amaitu dugu asteburu honetako gure lana eta Javiri nire esker ona adierazi diot. Hasteko xox batzuk irabazteko emandako aukeragatik (logelaren hiru astetako errenta ordaintzeko adina izan da gutxi gora-behera). Bigarrenik, enkargatua izan arren lanean lagun batekin aritu naizela sentitu dudalako. Beti proposamenak egin dizkit; agintera erabili gabe. Eta amaitzeko, hemengo familia baten asteburua nolakoa izan daiteken gertutik ikusteko aukera eman didalako. Ezagutu berri dudan hau oso klasikoa izan dela iruditu zait; ea hurrengoan.

Hori bai. Gauza kurioso eta sinpatiko bat: bizilagun helduak. Hainbat eta hainbatek hanka-puntetan sastrakak okotsaren parean utzi eta "lan ederra egiten ari zarete!" esaten ziguten. Edo "Galdera on bat daukat: ze belar mota da landatzen ari zaretena?". Javik esan dit hori oso ohikoa dela Australian. Bera jatetxe batean zerbitzaria zen garaietan, platerak atera orduko jendeak "oooo... ederra dago! Eskerrik asko!" esaten omen zion zer jatekoa usaindu ere egin gabe. Berari ere itsatsi egin omen zaio portaera hori.

Dutxa eder bat hartu, kosta ala kosta lokatza gainetik kendu, eta Maialen eta biok Euskal Etxean elkartu gara berriz ere nire managerrarekin, Aitorrekin, Gorkarekin, Wendyrekin, Mikaelarekin... Eta han zeuden beste hainbatekin. Lehen ere esan dudalakoan nago, baina bitxia da Gure Txoko. Bertako mapa oraindik ondo definitu gabea dut, eta nahiago dut beranduago deskribatu.

Hori bai; Tooheys, Cooper, La Cabaña... bla-bla-bla, algara batzuk... Eta etxera.

Irailak 26. As a gardener

2009-10-06T20:59:00.005+11:00

Inguru hauetako nire lehen lanorduak. Gure Txoko euskal etxean ezagutu genuen Javi madrildarrak eman zidan bizitzako nire lehen dolarrak irabazteko aukera (orainarte beti euroak izan direlako diot). Peter Fudge Gardens enpresarentzat jardinen mantenu lanetan dihardu, eta lan asko duenean laguntzaile bat kontratatzeko ohitura omen du. "Madrildar bat euskal etxean?". Nik ere berdina, agian berbera pentsatu nuen hasieran. Egia esan, Txoko pekuliarra da ezagutu dugun hau, baina honen inguruan ere sakon hitz egiteko aukera izango dugu.

Goazen harira. "Imanol, ¿quiéres currar el finde que viene?", "¡Jode! DPM, todo lo que sea currar me viene pal pelo...". Larunbateko 7.00 a.m. elkartu nintzen nire manager-arekin. Zerua berriz ere dust storm erara jantzia zegoen; nahiz eta oraingo honetan ez zuen albistegietarako balio. Autoan Fox Studios ingurutik pasa -'Misión Imposible' II nagusiki hemen grabatu omen zen- eta Radwick auzoaren inguruan sartu ginen; Sydney hegoaldean. Bapatean txalet artean ere bereizteko moduko etxe baten aurrean geratu eta "esta es la casa". Hiru pisuko etxe victorianoa, aurretik begiratu eta zinefiloek begiak itxita marraztuko luketen erakoa.

Etxearen aurrekaldean oinezkoen sarrera eta goraka irekitzen den ate horietakoa zuen garajea (lastima ez zuela saskibaloirako arorik). Sarrera parean zirriborro bat zirudien zelaitxo txiki bat zegoen; itxurarik ez hartzeko moduan. Eta atzekaldean? Ziur asmatu duzuela. Jardin bat (hau ere egoera tamalgarrian). Eta jardinean? Ba, zuhaitz batzuk, landaretxo batzuk... Salto egiteko "kamaelastika", zuhaitz artean ezkutatutako txabolatxo horietakoa, etab.

Bapatean, egin beharreko lana aztertzen ari ginela, Bill atera zen gu agurtzera. Geure buruak aurkeztu eta egin beharrekoak azaldu zizkion Javik. "OK!" etxeko gizonak etxera itzuli aurretik. "¿Qué te parece si fumamos un cigarrito antes de empezar y de mientras te explico unos asuntos?". Labur-laburrean egin beharko genuen lana astuna izango zela azaldu eta Australiaren ezaugarri batzuen inguruan hitz egin zidan.

· "¿Quiéres crema?" Eguzkia non zebilen antzematea ere zaila zen, baina hasteko honengandik babesteko krema eskeini zidan. Ez nekien edo ez nintzen gogoratzen, baina Ozono geruzaren zuloa Australiaren gainean omen dago. Dentsitate aldetik hain baxua izanda, azalera kontuan hartuta "gutxien" kutsatzen duen herrialde garatuenetarikoa izango da. Oso ohikoa omen da hemen azaleko minbizia duen jendea ezagutzea. "Yo he conocido a bastante gente que ha tenido cáncer de piel. La mayoría se ha curau; pero otros... Tengo un conocido al que le quitaron una parte chunga de la boca; un trozo de labio...".

· Armiarmak. Ez dira mundu mailan kanguroak bezain ezagunak, baina armiarma eta suge arriskutsu dexente omen dago australian. Lehenengoak sarri ikusten omen ditu gainera lanean ari den bitartean. "Si ves una araña con una raya roja, ni te acerques". Ez omen dira hain ohikoak Sydney hegoaldean; baina bai iparraldean. New South Walesen jardin askotan omen daude. Alargun Beltza (Latrodectus) armiarmari buruz ari zela uste dut. Interneten begiratu eta hauetako 31 espezie existitzen direla ikusi dut. Izena ugalketa ondoren gehienetan arra jaten duelako irabazi omendu; nahiz eta hauek batzuetan ihes egitea lortzen duten. Australiako kasuan, Red Back deitzen zaio (bizkar gorria). Lurra da hauen habitata, eta babesean eta ilun dauden guneetan bizi dira. Lotsatiak, bakartiak, sedentarioak, kanibalak eta gautarrak, ekintza sozial bakarra ugaltzerakoan antzematen zaie. Emeen pozoiak nerbio sistema zentrala gelditu eta giharretako min handiak eragiten ditu. Beste efektu bat gizonen nahigabeko erekzio luzeak omen dira.

Aipatutako bigarren armiarma bat: Atrax Robustus (Hadronyche). Jatorri australiarrekoa, Sydney eta honen inguruko 200 kilometroko erradio baten barnean bakarrik ageri omen da (Sydney´s Funnel Web Spider deitzen diete ondorioz; hau da, inburu armiarma-sarea). Urdin-beltz edo urdin disdiratsu kolorekoa eta ile leunduna. Emeak 7 zentimetrotakoak izan daitezke eta arrak txikiago eta argalagoak izan ohi dira. Bigarren hauek, erasokorragoak dira, eta bero egiten duen hilabeteetan ugaldu nahian ibiltzen dira eme bila. Igerileku eta garajeetara azaldu ohi dira honelakoetan. Hauen pozoinak toxina ezberdin ugari ditu, eta hozkadak mingarriak izaten dira benenoaren azidoaren eta azalean sartzen diren haginen neurriaren ondorioz. Aho inguruko inurridurak, aurpegiko giharren nahigabeko uzkurtzeak, goragaleak, okadak (txala botatzeak), gehiegizko izerditzeak eta arnasteko zailtasunak eragiten ditu. 1981.urtean Melbournen asmatu zen antidotoa, eta eskerrak! Heriotza zor dezakete-eta.

Aipatutako bi animaliatxo mota hauek bost armiarma arriskutsuenen rankinean ageri dira, baina ez dut "zorterik" izan.

· Sugeak. Munduko 10 suge arriskutsuenetatik 8 omen daude hemen. Eta lehenengoa... Taipan! Pozoiaren indarraren ondorioz, hozkada bakar batekin 100 pertsona heldu hil omen ditzake eta tanta batek 12 (minutu gutxitan garaiz tratatuak ez badira). Gutxi gora-behera 1,5 metroko luzera du. Tasmanian ezik Australia osoan zehar omen daude. Buruko mina, botagurea eta sabeleko mina berehala antzematen omen dira. Beranduago datoz giharren ehunak desegitea, gernu odoldua, hemorragia...

Trrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr... Eta hurrengoak... Tigre Sugea eta Suge marroia! Hauek ere eriotza eragin omen dezakete, eta beraz, honelakoak gertu ikusitakoan hoberena joan arte geldi geratzea omen da. Beranduegi bada, kolorea gogoratu sugea medikuari deskribatzeko.

Eta nahikoa da, ezta?

Harira zetozela-eta, lanean hasi bezain laster hurrengoan kontatuko ditudan marrazo, krokodilo eta marmoken inguruko istorio batzuk kontatu zizkidan. Egia esan makurtu eta eskuak sastraka artean nituela erne ibili nintzen, eta ez nion behar bezala atenditu. Lanerako nahikoa nuen aurrez esandakoarekin... Argi geratu zitzaidan Australia aipatu eta gehienek koala eta kanguroak aipatzen dituzten arren hurrunetik -nahiz gertutik- ikusten ez ditugun animalia ugari dagoela. Turismoari begira australiarrek kanpo harremanetan lan bikaina egin dutenaren seinale!

"Bueno tú, que ya son las cinco. Ya ha oscurecido, y volveremos mañana". Konturatzerako eguna joana zen. Jardina altxa, belar berria landatu, zuhaitz batzuk landatu... Baina oraindik lan dexente utzi dugu egiteke. Bondi Beach aldera eraman nau, inguru hura erakutsi eta zerbeza baten aparrarekin australian nagoela gogoraraztera... Hori bai momentua!

Irailak 25. Zumaiar bat parean

2009-10-05T20:47:00.000+11:00

Harrigarria. 5.000.000 pertsona hemendik bueltaka, 1 687 kilometro urbanizatuko hiria... Eta zumaiar bat gure parean!

Sydney iparraldean, Manlyn dagoen Shally Beach ingurura abiatu ginen. Olatu eta surfero giro gabeko hondartxa txiki lasai bat da hau, baina honi buruz hitz egingo dugu beranduago. Bapatean, Oxford Street erdialdean gindoazela, mutil bat gelditu zitzaigun, bizikleta gurutzatu eta "aupa!". Iban Iriondo zen. Bagenekien Australiara etorria zela, baina nondik zebilen arrastorik ez genuen. Gu baino denbora gehiago zeraman hirian, eta kurtso batean ingelera hobetzen ziharduen bitartean lan egiten omen zuen kamarero gisa. Parean topatu genuenean, kurrikulumak banatzen ari omen zen.

Kasualitatea bidean gurutzatu eta elkar ikustea! Etxean gosaltzen minutu bat gehiago egon bagina ez ginateke ikusiko. Eta irten eta toalla ahaztu genuela ohartuz gero? Bidean erakusleiho bat ikusten geratuko bagina? Argazki eder bat ateratzeko parada izango banu? Semaforo batek denbora luzean helduko baligu edo bost metro lehenago kalearen bestaldera pasatzea erabakiko bagenu? Eta gurutzatu arren bera ondoan zituen kotxeekin arduratuta eta gu elkarri begira egongo bagina? Eta...? Eta...? Baina ez. Horrelakoak dira kasualitatea eta kausalitatea. Hiri erraldoi batean gurutzatu, elkar ikusi eta hitz egiten egon gara.

Berarekin 10 minututan zehar jardun genuen elkarri intentzioak eta esperientziak kontatzen. Pentsatzen jarri, eta sekula ez nuen hainbeste hitz egin berarekin. Urruti joan behar bertakoekin hitz egiteko! Horrelakoak gara nonbait...

Irailak 23. Dust storm

2009-10-02T13:42:00.004+10:00

Irailak 23 asteazkena. 4.00 a.m. New South Walesen. "Sesma, Sesma! Zer da hau?". "Eh??". "Behitu leihotik! Hau ezta normala!". "Eh??". Azkenean ohetik jeikitzea lortu nuen, eta Maialenek arrazoi zuen. Zerua gorri-gorri. "Hemengo ekaitzen bat izango da ez? Edo argitasun berezi batek joko ditu lainoak...". Minutu erdi bat pasatu genuen zeruari begira, gure gelako goxotasunetik. Kanpoan euri tantarik ez; haizea besterik ez. Leihoa zerbait esan nahian ari balitz bezala jotzen zuen aire erdi-solidoa zirudien.

"Auskalo!", eta ohearen deiadarrei erantzunez ohera sartu ginen berriz. Artean ongi esnatu gabe geunden, eta zuzenean REM fasera birsartu ginela uste dut.

9.00 a.m. Azkenean benetan esnatu ginen, begiak eta burua irekita. Lehiotik begiratu, eta asiar pare bat ikusi genituen gripe A famatuaren antzerako supermaskarak jantzita. Zeruak ez zuen bost ordu lehenagoko gorritasun hura, baina kanpoko guztia betaurreko zikin batzuk jantzita bagenitu bezala ikusten nuen. Hiria filtro marroi baten atzean ezkutatuta zegoela zirudien. "Jo, ba zeoze pasa da hemen...". Orduan konturatu ginen zerbaiten aurrean geundela. Gure ustetan, Australia hego-ekialdean ohikoa izan zitekeen zerbait.

Oso desatsegina izan zen kalera irtendakoan topatu genuena. Lehenengo begiradan, hipermetropia-edo nuela sentitu nuen; ez bainitzen egunero gure kalearen punto de fuga inguruan ikusten ditugun dorreak ikusteko gai. Nonbait desertutik etorritako hondar eta hauts tona batzuk ziren tartean. Estreinekoz arnasterakoan ere galdategi (fundizio planta) batean bezala sentitu nintzen. Airea sudurretik hartzean kilika somatzen nuen; eta ahotik hartzen saiatzerakoan, ez zen batere ederra hondarra gingilari itsatsita banu bezala sentitzea.

Hartu beharreko neurriak hartu, eta goiz-pasa egin genuen kaleetan zehar. Jendea ohituta egon balitz bezala ikusten genuen, eta horrelakoak normalak zirela suposatu genuen. Hala ere, jendea leihoetan arropa astintzen zebilen, jendea nonbaiten eseri zela eta propaganda ipurdian zeramala, lurreko bazter guztiak zerri-zerri zeuden, semaforotako kotxe garbitzaile bat sekulako negozioa egiten... "Horrelakoek ezin dute oso gauza normala izan!".

Etxera itzulitakoan informatzea erabaki genuen. DUST STORM deitzen zaie honelako fenomenoei eta guk ezagututakoa aspaldiko indartsuenetarikoa omen zen. Haizete gogor batek desertu aldetik jo eta tarteko guztia laino marroi dentso batek estaltzen omen du ekaitz baten laguntza aprobetxatuz. Bideo batzuetan herritxo batzuk irensten ikusi, Sydneyko argazki ikusgarri batzuk mirestu, berriak entzun, Euskal Herriko jendea gutaz oroitu zela sentitu... Ezohiko kontua zirudien. Baina guri ez zaigu hainbesterainokoa iruditu. Egia esan, hemengo medioak anglosaxoi peto-petoak dira. Sentsazionalistak. Baina beno, guk ere ez dugu bete-betean ezagutu pasatu dena...

Hala ere polita da honek sor dezakena. Haurrek arazo gutxiago izango dituzte beren margolanetan zerua eta itsasoa bereizteko. Zergatik marraztu ohi da itsasoa beti urdinez? Eta zeru eguzkitsu bat? Agian zerua gorriz eta itsasoa gris-turkesaz margotuko duen belaunaldi bat sortuko da hemen...

Kontuak kontu, polita izan da honek azpian harrapatzea. Tutatixek lagun gaitzala...jaja

Flinders Street 58

2009-10-02T11:56:00.002+10:00

Flinders Street 58, Darlinghurst. Sydney 2000 (gure posta kutxa da zenbakia). Gure lehenengo helbide egonkorra antipodatan. Behingoz buzoi bat ireki eta bankukoa izan arren, karta bat guretzat izan daitekela sentituko dugun lekua. Kanpotik begiratuta, England, Wales, Eire... Ez nuke jakingo esaten nongoa den, baina guretzat nahikoa da. Egia esan, hiri honetan oso zaila da lehenengo etxean dianaren puntu gorri preziatua jotzea. Batzuetan 200$ inguru eskatzen dituzte asteko. 800$ (500€ inguru) hilero! Bestetan Asia inguruko jendeak beren herrialdeetako jendea bakarrik onartzen du. Edo "Only for Girls!!!" eta honelako kartel asko ikusten dira.

Zortea izan dugu. Etxe bat elkarbanatuko genuelakoan iritsi ginen hona, eta 9 gela independente (bakoitza bere giltzarekin) dituen eraikin bat konpartituko dugu. Egia esan, sukaldea, komunak, wireless sarea eta patioko egonaldiak dira elkar-erabiliko ditugun gauza bakarra. Eta etxekideak? 16 omen gara, eta denetarik dugu. Brasil, Peru, Frantzia, Tailandia, Italia, India... eta bilbotar bat!

Hemen denbora gutxi egiten da etxean, eta tantaka ezagutzen dugu jendea. Lehenik eta behin, Toscana eta Erromatik etorritako hiru italiar. Ez dira Dolcce Gabanna, gomina eta harrokeriaz jantzitako jendea. Metal musika, margolanak, bizioa eta sukaldaritza gustatzen zaizkie. Zorte ona izan dugu Gianluca, Nicola eta Nikorekin! Pena hauetariko bakarra dela ingeleraz betiko "My name is ... How old are you... What do you like..." jardunetik hurrunago joateko gai. Ikasten badute, lagun handiak egingo gara. Bestela, saiatuko gara.

Sukalde ondoan, hor ikusi dugu mutil argal beltzaran bat ordenagailuak irentsia balego bezala. Julio da. Brasildarra bera. Berehala luzatu digu eskua hortz horidunen gisako irriparre zabal batekin, eta interneten nabigatzeko beharrezko dugun pasahitza eman digu. Horretan ginela, bikote bat pasa da gure atzetik komunera bidean. Toalla banarekin estalita eta erdi-saltaka zihoazela "Hi!" luze bat luzatu digute. Brasildarra omen da bat, eta frantziarra bestea. Lotsatuta ziruditen, baina bai zera! Orduerdi pasa egin dute dutxako ur txorrotaren azpian jolasean...

Etxeko patio-egongelan estreinekoz kafetxo bat hartu eta zigarro batekin behingoz erabat eroso sentitzea erabaki dugu. Maletak bolada eder baterako hustuta, leku intimo batean, etxeko arroparekin, oinutsik, kafe bero baten usaina tabako ikututxoarekin, gure musika jarrita... Etxez-etxe kabi bila ibiltzea deserosoa izaten da. Patxi zahar batek ziur ez duela gogoko uso artean lo egitea. Ezta arrano artean ere. Baina bakoitzetik bakan bat dagoenean, moldatu baietz! Hauek baino errezago ibiliko garela uste dut.

Bapatean bi asiar gure ondotik pasa eta beren gelara joan dira. "Kasurik egin gabe lehor hauek!". Juliori galdetu, eta Tailandiarrak omen dira, kasurik ez omen dute egiten, eta beti gela lubaki gisa erabiltzen omen dute. Beraientzat okerrago, baina pena bat da hauen kulturaren inguruan gehiago janzteko aukerarik ez izatea... Ea zer gertatzen den.

Horrelakoa dirudi gure etxeak. Herrialde desberdinetatik inportutako piezekin eraikitako bizikleta bat. Piezak aldatu ahala hobeto edo okerrago joan daiteke aurrera, baina gutxienez irteera-postu ona du. Flinders Street Oxford Streetekin gurutzatzen den horietako bat da. Taylor Squaren gainera. Oxford, hiriaren erdiguneko aorta dela esan genezake. Jende mordoa kaletik, komertzio xumearen bizitasuna, ibilgailuen joan-etorriak... Oinez joan gaitezke hiriguneko puntu garrantzitsuenetara. Oinez, erosketak egitera. Oinez, autobus publikoen gastuak ekidinez (2€ inguru aurrezten ditugu bidaia bakoitzean).

Egia esan, bizi garen inguru hau gay mugimenduaren epizentrua da. Mundu mailan gainera. Hauentzat San Francisco hiria baldin bada aukera gehien dituena instalakuntza aldetik, Sydney omen da ligatzeko aukera gehien eskeintzen dizkiena. Sekulako homosexual kopurua konzentratzen da bertan; pentsa, mutil bakoitzeko lau neska omen daude! Famatua da bertako Gay & Lesbian´s Mardi Gras desfilea. Otsailean inauterien barruan omen da, eta leihotik ikusteko aukera izango dugu. Kontu honen inguruan hitz egingo dugu, ziur.

Ta olaxe ba! Bi oinak jarri ditugu hiri erraldoi honetan. Hemendik aurrera ikusi ahal izango dituzue etxeko, kaleko eta orokorrean munduaren bestaldeko kontuak... australiadak!

Zazpi behatz gehiago

2009-09-28T19:09:00.009+10:00

Sydney (eta batez ere erdigunea) garestia dela esan bagenuen, logelak poltsikoko dirua xurgatzeko izan duen gaitasuna nabarmena izan da. Beraz, beranduegi izan aurretik lehengo webgune berean sartu eta hiriko hostel merkeenaren bila joan gara, eta bai topatu ere: 70$ aste oso bat (42€ inguru). Balmain auzoan dago, Bussiness District-etik oinez 35 minutu ingurura.

Munduko amorru guztienarekin gure hildako parea hartu (maletak, alegia) eta hara abiatu gara. Kalestu labur baten bazter batean zuen sarrera. Atea ireki eta garaje batean aurkitu gara, eta "rezepzioa" normalean honelakoetan kumun inprobisatua izan ohi den horietako bat izan da: 0,5 x 0,5 metro, 50 paper-zati txiki, fruta, ordenadore zahar bat, eta abar. Hori bai; "Visa txartelak onartzen dira".

Garajean barrena eskilara estu batzutara iritsi, gora igo eta sukaldetxo polit bat, terrazatxo pare bat, komuna... Eta azkenik gure gela erakutsi digu Kristy maiteak. Hura zen zabortegia! Bera ere lotsatu egin da, eta gure oheak zeintzuk ziren azaltzen zigun bitartean gelakideen ondasunak hauen ohe azpian ezkutatzen saiatu da. Beranduegi.

Maletak han utzi, eta gela txukundu bitartean auzoa apur bat ezagutzea erabaki dugu. Erdigunea baino askozaz ere pobreagoa. Elizatxo bat, kale nagusi bat (lorarik gabe, baldosa zaharragoekin, etab.), etxe txiki eta negoziotxo ugari honen bi aldeetan... Hori bai, bizi-bizia da. Pub eta jatetxe ugari dago (Australian etxeetako sukaldeak gutxi zikintzen dituztelakoan gaude), eta bigarren, hirugarren edo laugarren eskuko azoka bat Rozzellen. Dendari gehienak, edadetuak eurak, trofeoak erakusten ari balira bezala dabiltza: Bigarren Mundu Gerrako kasko bat, 40 urte lehenagoko txanpon bat, Australiako lehenengo punkyen txupa ajatu pare bat... Arropa zaharraren edo larruaren usainak erakarrita, edo etxerako bidea luzatzearren inguruan jende ugari dabil.

Bitxia benetan. Hori bai, supermerkatu merkerik ez dugu topatu. Bai ordea produktu ekologiko eta makrobiotikoen azoka moduko bat. Interesgarria iruditu zaigu (honelakoak jan-zaleak garenez); ez baikaude honen antzekoak ikustera ohituak.

Azkenean Balmain Backpackers hostalera itzuli gara gela eta gelakideak ezagutzera. Hostalak lehen bezain zikin jarraitzen zuen, gure gelako ondasunen bolumena disimulatzerik ez dute lortu... Eta hostaleko jendeaz ezer askorik ez dugu jakin ahal izan. Gehienak ingelesak ziren (beraien artean itxiak). Eta besteak Alemania eta Australia aldekoak. Gelakideen inguruan apur bat gehiago jakin dugu ohe azpian gainezka zituzten objektuei esker. British Passport, letxuga bat, iPoda, arropa, toaila, eta oinetakoak "ohe azpian" kabitu ezinda, pasta platerkada bat ohean, duela bi asteko erosketak lurrean, korbata gris bat, marroi koloreko ile kizkurrak, hortzeskuila lurra garbitzen, 90 tailako sostenak... Ez dago gehiago esan beharrik.

Gutxienez lo geunden bitartean errespetatu gaituzte, gosaltzeko kafea doanekoa izan da eta baita internet zerbitzua ere. Hori izanda gure kanpamendu basea astebetean, eta hortik hasi da gure Australiako proiektu hau forma apur bat gehiago hartzen. Bertatik abiatuta zurrupatu ditugu hiriaren lehenengo pintzeladak, eta bertatik abiatuta egin ditugu hemen epe luze batez egoteko ezinbestez egin beharrekoak: kontu korronte australiarra, telefono australiarra, informazio bilketa, bertako lagunak, bertan bizi diren lagun handiak...

Bitartean, hiriko hainbat zati, ezaugarri eta berezitasun ezagutzen joan gara. Hurrengo egunerako ahaztu ditugun hainbat pertsonaia zein izaki, eta begi-ninian gordeko ditugun beste pare bat.

Hala ere, abendua bitartean hiri honetan izango gara. Orduan, visa kontuak direla-eta Zelanda Berri (batzuek ulertzeko: All Blacks-en lurraldea) aldera joango gara; gureak (eVisitor) hiru hilabeterako besterik ez baitu balio. Europa, Asia eta Ozeaniako lurralde askotan Working Holliday Visa erabiltzeko aukera dute Australiara oporretara etorri eta dirua lortu beharrean ikusten direnean lana egiteko. Espainiar estatua eta Australiaren arteko erlazioak direla eta, guk ez dugu horrelakorik lortzerik (agian 2010.urtetik aurrera bai). Berriz ere "todo por la patriaren" zama gainean... Ostia!

Berotu gabe, honi buruz hitz egingo dut beste batean.

Lehen esaten hasi naizen moduan, abendua bitartean Sydney eta inguruetan ibiliko gara. Eta beraz, denbora nahikoa izango dut hemengo kontuak xehetasunez kontatzeko. Baina beno, gutxi gora-behera Balmaingo hostel honetan igaro dugun aste honetan ikusi ditugun kontu batzuk labur-labur azalduko ditut. Hurrengo zazpi behatzek ea nola zapaldu duten ingelesek huarte honetan okupatutako lehen zati handia.

Sydney erraldoia da (gune urbanoak 1 687 kilometro karratu zituen 2001.urtean). Eta argi geratu zaigu. Apurka

ezagutzeko grina eta oraindik kontinentez mugitzeak sortzen duen resaka direla medio, egunero 6.00ak aldera esnatu eta oinez abiatu gara zerbait berria ezagutzeko asmotan. 22.00ak arte inoiz ez gara hostalera itzuli, eta hala ere, mapa honetan datorkizue ezagutu dugun eremutxoa.

Eta hemen hauetako apuntetxo batzuk:

· Newtown. Anzac zubia igaro eta beronen azpian hasten zen gure bidea. Urrutisamar, Fish Market usaintzen genuen bertatik. Sekulako itsaski aukera izate omen da bertan, kalitate onekoa gainera. Guk hala ere, leku honi ez diogu Getariako kofraiko usainik hartu, eta zuzenean Sydney Unibersity aldera joan gara Glebe eta Ultimo auzoak igurtziz.

Unibertsitateak sekulakoa zirudien, baina ikasletariko bakoitza puntual zihoan nonbait bere mahaitxora, eta ez gara bertan gelditu. Kings Street amaigabea jarraitu dugu Newtown auzoan bete betean sartu garen bitartean. Pertsonalki, Londongo Candem auzoaren zirriborro onenak gogoratu dizkit. Hiriko jende pijoagandik nahi gabe bereizten den jende makarra zazpi koloreko hamar tatuaje, bisera, kate eta guzti; lau tatoo & body piercing, arropa alternatibo dendak (gaur egungo estilora: kalabera, larrosa eta lentejuelen konbinazio politekin hauetariko batzuk)... Hala ere niretzat autentikoena bigarren eskuko liburu denda zahar kaotikoa (hondar eskukada hartu, ale bat gorriz margotu eta putz egitea da hauen estiloa. Beharra baduzu, bilatu), etxe zaharkituak kolore-bizi kapak petalo moduan galtzen, kale bazterretako yonkiak, lurreko pitzadurak, jantoki tailandes, txinatar eta japoniarretako usainak eta armiarma sareak izan dira. Hori bai, auzoa merkexeagoa da, eta itzuliko gara denbora gehiago dugunean.

· China Town. Munduko hiri handi garatu gehienetan bezala, hemen ere txinatarrek badute beren koloniatxoa. Egia esan, hiri osoan zehar jatorri ezberdinetako ekialde hurruneko jende andana ikus daiteke: Taiwan, Tailandia, Txina, Japon, Hego Korea... Batez ere Bussiness Districten. Gehienak bizitzan geldialdi bat egiten ari diren orain etorritako inmigranteak dira, beste asko bertan bizi dira, eta ugariak dira bertan jaiotakoak ere. Kontuak kontu, kale batean arku txinatarrak daudelako eta luminoso eta karteletan logografia txinatarreko ikurrak ikus daitezkelako ohartzen da bat China Townen dabilela. Hala ere, jatorri oriental guztietako jatetxeak daude hemen. Modu onean jaten da, eta azkar. Bestalde, Paddy´s Market famatua bertan dago. Ostegunetik igandera bitartean irekitzen dizkie ateak erosketa merkeak ehizatzera gerturatzen direnei. Meloi, mango, sandia, marrubi eta gerrikoak. Mandarina, letxuga, azenario, awakate eta linternak. Kandel, intzentzu, kamiseta, gurdi, betaurreko eta arrainak. Denetik eta merke erosi daiteke hemen, eta erregateak egite-zaleak direnek bizikleta eta kañeteak egiteko aukera ere izaten dute. Etxetik gertu dugu, eta sarri etorri ohi gara inguru honetara. Kontatuko ditut bertako kontuak.

· Darling Harbour. Bussiness District inguruan, ur bazterrean Olinpiaden sukarraren inguruan sortutako gunea. Oinak busti eta haizea hartzeko berez leku ederra dena, jendez gainezka eon ohi da. Aquarium, Maritime Museum eta koala, kanguro, talantula, eta abarrekin argazkia ateratzeko gunea dira honen arrazoia. Inguruan eseri eta kaleko artistak, showmanak, monorail trena, submarinoa, belaontzi zaharra eta aberatsen menuak ikus daitezke tupper bat ireki eta Paddy´s-en erositako fruta fresko ezinobea dastatzen den bitartean.

· Iparraldeko kosta. Manly, Dee Way, Avalon... Hondartzak, surfa eta sekulako etxeak. Jendez gainezka dauden kaleak eta erdi hutsik edo erdi beteta dauden hondartzak daude inguru hauetan. Ibilaldi politak egin ditugu inguru hauetan, pare bat bainu hartu ditugu nahiz eta uda oraindik urrun dagoen... Bale bat ere ikusi dugu! Harrigarria.

· Guretzako moduko lekuak. Egia esan ez daukagu dirua porron-porron gastatzeko gogorik. Eta hori sahiesteko moduak aurkitu ditugu. Jaki eta edariak merke erosteko lekuak, interneta debalde erabiltzeko lekua (State Library of New South Wales oso ondo dago), edateko lekua (kale ezberdinetan eseri izan gara garagardoa eskuan hartuta bertakoen parrandarako ohiturak aztertu eta tertulian jardute genuen bitartean)... Honek ere mamia du, eta izango dugu denbora sakonki kontatzeko.

Bitartean kabi baten bila ibili gara. Non bizi garen galdetzen diguten bitartean zerbait erantzun ahal izateko gela finko baten bila. Hala, Strand hostalean igarotako gauak Sydneyen asentatzeko lehen bi behatzak baziren, eta aste honetan zazpi gehiago jarri baditugu Australiako lurraren gainean, bi oinak jartzeko azkena falta genuen: gela egonkor bat. Topatu dugu!

Jet Lag II

2009-09-24T22:00:00.011+10:00

Australian esnatzen garen lehenengo eguna. 5.00 a.m. eta ezin begiak itxi! Atzokoa bezain eguzkitsua da gaurko eguna, eta gosaldu ondoren Sydney entzun eta guztioi burura datorkigun lehen irudia bisitatzea pentsatu dugu: Sydney Opera House bertako Harbour Bridge atzean duela. "Bertatik ikusita hainbesterainokoa ote da?".

Debalde lortu genuen mapatxoa berriz heldu eta han abiatu gara, eta bidean honen inguruan pentsatzen egon naiz. Mapa. Hiria esku batean hartzeko modukoa. Nondik nora joaten den azaltzen duen bitartean distantzien balore erlatibo bat eskeintzen du. "B3 gunean nago eta A1 gunera noa. Orduan, B2ra iristea hainbeste kostatu bazait...". Baina harrigarria da entretenimenduak magnitudeak nola apurtzen dituen sentitzea. Zein azkar iristen den bat bere helmugara tartean The Domain eta Botanic Garden zeharkatzen dituenean!

The Domain delakoa, zelai zabal, zuhaitz sustraitsu, enbor zaintsu eta Hegaztien Orfeoi zoragarri batek jarritako soinu bandak osatutako zabalgune lasaigarria da. Auto ilarak, semaforoen koloreak, zebrabideetako marrak... denak ahazten dira hau gurutzatzen duen ibiltokian. Nahi gabe hasten da bat goruntz begira hostoak miresten besoak zabalduz nagiak ateratzen dituen bitartean. Euskal Herrian ohikoak ez diren txori lotsagabeak ere ia zapaltzen ditu nahigabean... Izenik ez dakigu, eta "loroa", "mokoluzea", "krestosoa", "txikiya" eta "ahata" deituko diegu oraingoz.

Eta begira zer aurkitu dugun bapatean! Belarra zapaldu, zuhaitzetara igo, picnicak txoriekin hitz egin baina jatekorik ez ematera gonbidatzen duen kartela! Sinpatikoa bezain berritzailea egin zaigu hemen parkeak zaintzeko duten modua. "Jendarteak eta naturak elkarbizitzeko beharrezko oreka mota ote da?".

Horrekin bueltaka nenbilela bapatean begien aurrean arkutxo bat: Royal Botanic Garden. Ez genuen ezagutzen, baina famatua izango zela suposatu genuen. Hala ere, jende gutxi zebilen bertan. Sekulako kaktusak, palmerak, piñuak, saguzaharrak... Bai! Saguzaharrak!! Hemen flying fox deitzen diete (azeri hegalariak). Ehundaka ugaztun iletsu ikus daitezke zuhaitzetan zintzilik egun argiz. Sydneyko udala behin baino gehiagotan saiatu omen da hauek uxatzen, landare asko izorratzen dituztelakoan. Baina alferrik. Uxatu bai, baina sudur puntan jarri orduko itzuli ziren hauek.

Bestela harrigarria da parke hau. Hiriak dituen gune berde guztiak (eta asko dira) biztanleontzat oxigeno lasaigarria badira, hau morfina da. Gune batean Oihaneko liburua (El libro de la selva) istorioko pasarte batean sentitzen da bat landareen itzalpean dabilen bitartean. Arrosaz, fuksiaz, txuriaz eta morez margotutako loreek Txina gogorarazten dute beste batean. Aurrerago joan, eta "krestosoa" bezalako txoriekin jolasean hasi daiteke bat. Besoa zabaldu orduko "etorri hadi!" interpretatzen dutela dirudi, eta bertara igotzen dira harro harro.

Bitartean, txorien harro-ahotsak, uraren zarata, korrikalarien arnas-estuak eta jendearen irriparreak besterik ez dira entzuten. Ibilgailuak debekatuak daude (bizikletak ere bai, hemengo abiadurarako azkarregi dabiltzalako-edo), korrikalariak oinutsik dabiltzala dirudi, jendeak belarretan etzan eta isilik irakurtzen du, edo lo egiten du, edo jan, edo... ezer ez! Bertan egotea berez da ederra.

Eta horrela, itsasoaren bestaldera (Sydney iparraldera) begira dabilela bat, oharkabean iristen da Opera House famatura. Eta eraikuntza ederra da, polita, handia, forma erakargarri bezain modernoduna, jende ugari zegoen argazkiak ateratzen... Baina ez dit ukitu, gerturatu, miretsi edo antzeko ezertarako gogorik eman. Argazki, taza, toalla, poster, postal eta antzeko gehiegitan ikusi dudalako agian. Ezagutzen nuen gauza bakarra zelako bestela. Kontuak kontu, atera beharreko argazkiak atera dizkiogu, zigarro bat erre dugu eraikina miresteko modua(k) aztertzen gen(it)uen bitartean eta apur bat dokumentatu gara.

Sydney Opera House Jorn Utzon arkitektu daniarraren maisulana izan zen. Inspirazio iturrien inguruko hainbat teoria daude: laranja-atalak direla, barraskiloak ere hor nonbait, palmondo orrien eta maya tenpluen antza ere ba omen dute... Ni hala ere, tortoken festa sexualaren teoriarekin geratzen naiz.

Kontuak kontu, teilatua 67 metroko altuerara dago, eta azuleju suediarren 27 230 tona erabili zituzten hau estaltzeko (1 056 000 pieza alegia). Bere barnean lau auditorio nagusi ditu dantza, kontzertu, opera eta antzerkigintzarako; eta beste txikiago bat artista berrientzat. Sekulako akustika omen du (eskerrak! hainbeste baldosekin...) eta barnekaldeak bale baten sabelaren forma. Eta nire galdera... "Nor sartu da bale baten barrenera? Hura ez al zen Pinotxo?". Tontakeriak utzita, 40 milioi dolar gastatzen omen dira urtero organuaren 10 500 hodien mantenu lanetan.

Oinak indarberrituta, eta motxilak bizkarrean uzten duen marka desagertuta (bi hilabete t´erdi falta dira udarako eta 20ºC ditugu) Central Bussiness District ingurura abiatu gara. Hori bai; bidean Harbour Bridge famatuari begira pasatu dugu minutu bat. Gehienontzat argazki guztietan Opera Housen atzekaldean ageri den korapilo beltz bat besterik ez da, baina askoz gehiago dela ohartzen da bat hiria ezagututakoan. Pertxa Zaharra ere deitua, Sydney iparraldea eta hegoaldea lotzen ditu. 1932.urtean amaitu ziren 450-500 metro inguruko altuerako burnizko egitura erraldoi hau altxatzeko lanak, eta ordungo 20 milioi dolar ordaindu behar izan zituen hiriak (60 urte pasa zituen zorretan).

Bapatean, eguzki izpiak ez ziren guganaino iristen. Udaberriko haize freskoa somatu genuen gure udako arropen zuloetatik sartzen. Hotzikara sentitu dugu goruntz begiratu eta 50, 80, 100 edo 10000000 solairuko dorreen sabaia bilatu nahian genbiltzan bitartean. Lehen somatu dugun lasaitasuna han geratu da. Oraingoan, garatutako edozein lurraldetako hiri ultrakomertzial batean bihotzean gaude. Hala ere, esan beharra dago honen taupadak ez zaizkigula hain bizkorrak iruditu. Ez du takikardiarik probokatzen.

Baina bai, dendak dira. Denden ondoan mota guztietako fast foodak. Ondoan banketxeak, korbatak, zapatak, eskaleak lurrean, taxiak, autobusak, klaxon otsak, bizikletak, garajezulo erraldoietarako sarrerak... Oinezkoen semaforo gorri bakoitzak manifestaldi baten konbokatoria dirudi. Eta kontuz! Ezinezkoa da hemengo zebrabide bat (nahiz eta zuri-beltzezko marrarik ez duten) berdean gurutzatzea. Korrika eginda ere, dardarka dabilen gorri koloreak esango dizu "hemen horrela egiten da".

Azkenean, jet lag madarikatua oraindik motxilan daramagula ohartu gara, eta hosteleko bidea hartu behar izan dugu. Ea biharkoan zer gertatzen den...